Portal Opoka (7 stycznia 2026) prezentuje rozważania ks. Mariana Machnka MSF dotyczące spotkania Chrystusa z Janem Chrzcicielem nad Jordanem. Autor sugeruje, że istotą chrztu jest „sztuka ustępowania” wobec Bożych planów, przeciwstawiając ją rzekomej „porywczości” i „własnym wyobrażeniom” Jana. Tekst pomija fundamentalne prawdy o nadprzyrodzonym charakterze chrztu, redukując go do psychologicznej umiejętności adaptacji.
Naturalistyczne wypaczenie teologii chrztu
Ks. Machinek pisze: „Bycie ochrzczonym w imię Chrystusa to nie tylko świadomość jednorazowego wydarzenia z przeszłości. To także wchodzenie w Jego sposób życia, myślenia i postępowania, by Duch Święty mógł także we mnie ukształtować charakter Chrystusa”. To pozornie prawomyślne sformułowanie ukrywa niebezpieczną redukcję sakramentu do procesu samodoskonalenia. De baptismo Soboru Trydenckiego (sesja VII, kan. 6) stanowi niepodważalnie: „Jeśliby ktoś mówił, że chrzest jest dobrowolny, to znaczy nie konieczny do zbawienia – niech będzie wyklęty”. Tymczasem autor przemilcza łaskę ex opere operato, sprowadzając chrzest do czysto naturalnego „kształtowania charakteru”.
Relatywizacja posłuszeństwa Bogu
Artykuł proponuje dwuznaczną „sztukę ustępowania”: „Jan potrafił w decydującym momencie rozpoznać, czego Bóg od niego tu i teraz oczekuje. I ta uległość […] została nagrodzona”. To typowo modernistyczne pomieszanie pojęć! Posłuszeństwo (oboedientia) w teologii katolickiej oznacza virtus moralis inclinans voluntatem ad implendum praeceptum superioris (cnotę moralną nakłaniającą wolę do wypełnienia nakazu przełożonego – św. Tomasz, ST II-II, q. 104). Tymczasem „ustępowanie” sugeruje negocjację, kompromis – co jest całkowicie obce duchowi ewangelicznemu. Chrystus nie negocjował z Janem, lecz rozkazał: „Pozwól teraz, bo tak godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe” (Mt 3,15 Wlg).
Psychologizacja nadprzyrodzoności
Tekst pełen jest naturalistycznych sformułowań: „Bóg nie potrafi spełnić 'wszystkiego, co się godzi’, bo otwartość na Boga miesza się w człowieku z własnymi wyobrażeniami, ambicjami i próżnością”. To rażące pomniejszenie wszechmocy Bożej! Bóg zawsze realizuje swoje plany, niezależnie od ludzkich słabości – „consilium autem Domini in aeternum manet” (Ps 32,11 Wlg). Grzech człowieka nie ogranicza Boga, lecz sprowadza kary na grzesznika (Katechizm Rzymski, cz. III, rozdz. 8). Autor ignoruje też doktrynę o gratia efficax, która nie może być udaremniona przez ludzką wolę (św. Augustyn, De correptione et gratia).
Milczenie o istotnych skutkach chrztu
W całym tekście brak jakiejkolwiek wzmianki o:
- Głównym celu chrztu – wymazaniu grzechu pierworodnego („Ego te baptizo in nomine Patris…”)
- Wyciśnięciu niezatartego znamienia (character indelebilis)
- Włączeniu do Mistycznego Ciała Chrystusa (Pius XII, Mystici Corporis)
- Obowiązku wyznawania wiary i walki z herezją (KPK 1917, kan. 1325)
Zamiast tego otrzymujemy psychologiczną gadaninę o „dojrzewaniu” i „otwartości”. To klasyczny przejaw modernizmu potępionego przez św. Piusa X w Pascendi (pkt 6): „Dla modernistów sakramenty są jedynie środkami pobudzenia wiarę. […] Cała ich skuteczność polega na gorliwości wiary osoby, która je przyjmuje”.
Fałszywa dychotomia: stałość contra uległość
Ks. Machinek przeciwstawia: „wiara wymaga stałości […] jednak jej częścią jest także sztuka ustępowania”. To logiczny nonsens! Wiara katolicka jest niezmienna („semper eadem”), a wszelkie „ustępstwa” w dziedzinie doktryny są zdradą Chrystusa. Św. Robert Bellarmin w De Romano Pontifice (ks. IV, rozdz. 3) przypomina: „Veritas Domini manet in aeternum – prawda Pańska trwa na wieki. Dlatego w sprawach wiary i moralności nie ma miejsca na ustępstwa”. Autor pomija fakt, że Jan Chrzciciel zginął męczeńską śmiercią właśnie za nieustępliwość wobec grzechu Heroda (Mk 6,18)!
Zatrute źródło modernistycznej interpretacji
Cała argumentacja zdradza wpływ herezji modernizmu potępionych w dekrecie Lamentabili (pkt 22, 58, 63). Redukcja wiary do subiektywnego „doświadczenia”, pominięcie nadprzyrodzonego charakteru łaski, psychologizacja relacji z Bogiem – to standardowy arsenał neomodernistów. Pius X w Pascendi demaskuje takich interpretatorów: „Dla nich tradycja religijna jest tylko doświadczeniem, które się rozwija przez ciągłe dostosowywanie do ludzkich potrzeb” (pkt 14). Nic dziwnego, że artykuł przemilcza obowiązek walki z błędami (2 J 1,10) i fałszywe rozumienie ekumenizmu potępione przez Piusa XI w Mortalium animos.
Jedyna właściwa odpowiedź: Non possumus!
Wobec takich wypaczeń doktryny katolickiej, jedyną właściwą reakcją jest stanowcze odrzucenie. Jak nauczał św. Pius X w liście Notre charge apostolique: „Katolik nie może przyjąć takiego systemu, który opiera się na zasadzie, iż religia musi się dostosować do świeckich wymagań”. Prawdziwe posłuszeństwo Bogu wyraża się w nieugiętej wierności Tradycji, a nie w modernistycznym „ustępowaniu” wobec ducha czasu. Chrzest zobowiązuje do heroicznej obowy doktryny katolickiej – „militia est vita hominis super terram” (Hi 7,1 Wlg).
Za artykułem:
Sztuka ustępowania (opoka.org.pl)
Data artykułu: 07.01.2026
