Portal Tygodnik Powszechny (20 stycznia 2026) opublikował nekrolog Ericha von Dänikena, szwajcarskiego pisarza promującego teorie o pozaziemskim pochodzeniu cywilizacji ludzkiej. Artykuł przedstawia go jako „klasyka teorii o kosmitach i pseudonauki”, podkreślając jego wpływ na popkulturę i rzekome „poczciwe” intencje. W rzeczywistości mamy do czynienia z jaskrawym przykładem modernistycznej rebelii przeciw rozumowi i Objawieniu.
Naturalistyczna herezja w przebraniu naukowej śmiałości
Twórczość Dänikena nie jest „poszukiwaniem odpowiedzi na fundamentalne pytania”, lecz systematyczną destrukcją nadprzyrodzonego porządku Objawienia. Jego teorie stanowią współczesną wersję starożytnego materializmu, gdzie kosmici zastępują Boga Stwórcę. Już w 1950 roku Pius XII w encyklice Humani generis potępił podobne spekulacje jako „hipotezy nieuzasadnione naukowo i sprzeczne z objawionymi prawdami” (pkt 38).
Poszukiwaczem niesamowitości, który odrobinę zbyt mocno uwierzył, że trafił na trop wielkiej tajemnicy
To zdanie doskonale ilustruje duchową ślepotę współczesnego świata. Prawdziwa Tajemnica Wcielenia i Odkupienia zostaje zastąpiona kosmicznymi fantazjami, podczas gdy Kościół od wieków naucza: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” (Rdz 1,1 Wlg). Jak zauważył św. Augustyn: „Nullus quippe fidelium dubitavit antiquorum opera Dei fuisse, non angelorum” („Żaden wierzący nie wątpił, że dzieła starożytnych były dziełem Boga, nie aniołów”; De Civitate Dei, X, 32).
Pseudoteologia jako symptom apostazji
Przytoczona w artykule opinia Bogusława Wolniewicza o „opustoszałej sferze po religii” trafia w sedno, choć nie wyjaśnia istoty problemu. Współczesny kryzys wiary nie jest pustką, lecz aktywnym wyborem bałwochwalstwa. Kiedy ludzie odrzucają Chrystusa Króla, „necesse est ut in multa absurda labantur” („muszą popaść w wiele absurdów”; św. Cyprian, De unitate Ecclesiae).
Carl Gustav Jung, cytowany jako autorytet, sam propagował gnostyckie herezje. Jego interpretacja UFO jako „substytutu bóstwa” to klasyczny przykład modernistycznej redukcji religii do psychologicznych projekcji. Tymczasem Sobór Watykański I naucza niezmiennie: „Deum esse demonstrabilem” („Byt Boga jest dowodliwy”; konst. Dei Filius, rozdz. 2).
Kultura śmierci w służbie antychrześcijańskiej rewolucji
Wspomniane w tekście inspiracje popkulturowe – od „Indiany Jonesa” po „Gwiezdne wrota” – ukazują systematyczne wypieranie chrześcijańskiego dziedzictwa przez neopogańskie mity. Komiks „Bogowie z kosmosu” to jawny przejaw apostazji kulturowej, gdzie miejsce Krzyża zajmują kosmiczne bożki.
Papież Pius XI w Quas Primas (1925) przestrzegał: „Abducto Christi regno, necesse est ut humana societas in multa absurdissima labatur” („Gdy odrzuci się królestwo Chrystusa, społeczeństwo ludzkie musi popaść w największe absurdy”; pkt 18). Teorie Dänikena stanowią idealną ilustrację tej zasady – bałwochwalczy kult technologii zastępuje prawdziwą adorację Boga.
Teologiczne konsekwencje pseudonaukowego szaleństwa
Artykuł bagatelizuje wagę spustoszenia doktrynalnego, pisząc o „historycznym miejscu w nieposkromionej ludzkiej wyobraźni”. Tymczasem Codex Iuris Canonici (1917) wyraźnie nakazuje: „Fideles a lectione librorum qui contra fidem vel bonos mores scribuntur, omnino abstineant” („Wierni niech całkowicie powstrzymają się od czytania książek sprzeciwiających się wierze lub dobrym obyczajom”; kan. 1399).
Kościół zawsze potępiał podobne spekulacje jako „vanae et plus quam vanae” („marności i więcej niż marności”; św. Robert Bellarmin, De ascensione mentis in Deum). Współczesna tolerancja dla pseudonauki to jedynie przejaw duchowej dekadencji przepowiedzianej w Apokalipsie: „I będą zwodzić narody” (Ap 20,8 Wlg).
Katolicka odpowiedź na kryzys rozumu
Zamiast nostalgicznego wspominania „poczciwego bajkopisarza”, katolik powinien widzieć w Dänikenie przestrogę przed duchowym lenistwem. Jak nauczał św. Pius X: „Veritas liberabit vos (Prawda was wyzwoli), ale pod warunkiem, że będziecie jej posłuszni” (encyklika Pascendi, 1907).
Prawdziwa odpowiedź na ludzkie pragnienie transcendencji nie leży w kosmicznych fantazjach, lecz w niezmiennym depozycie wiary: „Christus heri, et hodie, ipse et in saecula” („Chrystus wczoraj i dziś, ten sam także na wieki”; Hbr 13,8 Wlg). W czasach, gdy „tenebrae factae sunt” („ciemności stały się”; Ap 16,10 Wlg), tylko powrót do integralnej doktryny katolickiej może ocalić cywilizację przed ostatecznym upadkiem.
Za artykułem:
Erich von Däniken nie żyje – klasyk teorii o kosmitach i pseudonauce (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 20.01.2026
