„Pojedynek” – modernistyczna gloryfikacja ludzkiego heroizmu bez Boga
Portal eKAI (27 stycznia 2026) promuje film „Pojedynek” Łukasza Palkowskiego jako „ambitną produkcję” osadzoną w realiach sowieckiej agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku. Fabuła koncentruje się na konflikcie między polskim pianistą Karolem Grabowskim (Jakub Gierszał) a agentem NKWD (Aidan Gillen), przedstawiając rzekomo „dramatyczne wybory moralne” i „walkę o zachowanie człowieczeństwa”. Już ten krótki opis zdradza fundamentalny problem: całkowite pominięcie nadprzyrodzonej perspektywy w ocenie wydarzeń, które w rzeczywistości stanowiły część Bożego dopuszczenia na próbę wierności narodu ochrzczonego.
Humanistyczna redukcja historii zbawienia
Reżyser deklaruje, że pragnie „opowiedzieć polską historię w sposób zrozumiały dla widowni międzynarodowej”, co w praktyce oznacza wyrugowanie z narracji katolickiego fundamentu polskiej tożsamości. W żadnym z materiałów promocyjnych nie znajdziemy odniesienia do faktu, że sowieckie prześladowania stanowiły konsekwencję systematycznej walki z Królestwem Chrystusa, o którym Pius XI nauczał: „Panowanie Jego obejmuje także wszystkich niechrześcijan, tak, iż najprawdziwiej cały ród ludzki podlega władzy Jezusa Chrystusa” (Encyklika Quas Primas). Tymczasem film redukuje konflikt do płaszczyzny czysto naturalistycznej – „wolność versus przemoc”, pomijając zasadniczy wymiar: walkę masonerii z Wcielonym Słowem.
„Pojedynek to największa produkcja w mojej karierze” – przyznaje Palkowski.
Ta wypowiedź reżysera odsłania prawdziwy cel przedsięwzięcia: nie obrona prawdy historycznej, lecz budowanie własnej pozycji w środowisku filmowym. W świetle nauki Leona XIII (Humanum genus), która potępia „zgubne dążenia do świeckiej chwały”, takie deklaracje należy ocenić jako przejaw pychy intelektualnej charakterystycznej dla modernistycznej mentalności.
Genderowy zamach na katolicką wizję kobiety
Szczególnie niepokojący jest sposób prezentacji postaci kobiecych. Julia Pietrucha chwali swoją bohaterkę jako „niezależną i mocną kobiecą postać, wyłamującą się z tradycyjnych ról kobiecych w kinie historycznym”. To jawna promocja genderowej ideologii, sprzecznej z nauczaniem Piusa XI: „Nie przez co innego szczęśliwe państwo – a przez co innego człowiek, państwo bowiem nie jest czym innym, jak zgodnym zrzeszeniem ludzi” (Quas Primas). Katolicka koncepcja complementarności płci zostaje zastąpiona rewolucyjną wizją „wyzwolonej kobiety”, co stanowi bezpośredni atak na porządek ustanowiony przez Stwórcę.
Fałszywy ekumenizm koprodukcji
Fakt, że produkcja jest „koprodukcją polsko-irlandzko-ukraińską”, należy ocenić jako przejaw posoborowego relatywizmu. Jak naucza Syllabus błędów Piusa IX: „Protestantyzm jest niczym więcej niż inną formą tej samej prawdziwej religii chrześcijańskiej” (pkt 18). Współpraca z twórcami z krajów o tradycji schizmatyckiej (Ukraina) i heretyckiej (Irlandia) stanowi milczące przyzwolenie na błędne wierzenia, co jest niedopuszczalne z perspektywy katolickiej integralności.
Pomijanie roli Kościoła w historii
Artykuł wspomina o „masowych aresztowaniach elit”, ale kompletnie pomija fakt, że sowieckie prześladowania szczególnie dotknęły duchowieństwo katolickie. Brak jakiejkolwiek wzmianki o męczennikach wiary – takich jak bł. Antoni Leszczewicz czy bł. Jerzy Kaszyra – którzy oddali życie za Chrystusa Króla, dowodzi antyklerykalnego nastawienia twórców. Pius XI w Quas Primas stanowczo przypomina: „Kościół Boży, udzielając bez ustanku pokarmu duchowego ludziom, rodzi i wychowuje coraz to nowe zastępy świętych mężów i niewiast”.
Naturalistyczna koncepcja moralności
Promocja filmu jako dzieła pokazującego „walkę o zachowanie człowieczeństwa” odsłania przyjętą przez twórców naturalistyczną antropologię. Tymczasem, jak naucza św. Pius X w Lamentabili sane: „Prawda zmienia się wraz z człowiekiem, ponieważ rozwija się wraz z nim, w nim i przez niego” (pkt 58). Koncepcja „człowieczeństwa” oderwanego od łaski uświęcającej i życia w stanie łaski to klasyczny błąd modernistów, potępiony już w Syllabusie (pkt 64).
Apoteoza ludzkiego heroizmu bez Boga
Kluczowy problem filmu ujawnia się w deklaracji reżysera, że przeszłość „ma znaczenie również dziś”. To stwierdzenie, oderwane od kontekstu Bożego planu zbawienia, stanowi przejaw herezji immanentyzmu potępionej w dekrecie Lamentabili (pkt 5, 21). Prawdziwe znaczenie historii Polski w 1939 roku polegało na próbie wierności Chrystusowemu prawu w obliczu bezbożnego terroru – nie zaś na „zachowaniu człowieczeństwa” rozumianym w czysto naturalistyczny sposób.
Podsumowując, „Pojedynek” wpisuje się w nurt modernistycznej rewizji historii, gdzie Krzyż zostaje zastąpiony psychologizującą opowieścią o ludzkiej kondycji, a Królestwo Chrystusa – relatywistyczną wizją „uniwersalnych wartości”. W obliczu tak jawnych przejawów apostazji kulturowej, katolicy powinni jednoznacznie odrzucić tę produkcję, przypominając słowa Piusa XI: „Niechaj więc obowiązkiem i staraniem Waszym będzie […] aby lud […] życie urządził i ułożył, iżby ono odpowiadało życiu tych, którzy wiernie i gorliwie słuchają rozkazów Boskiego Króla” (Quas Primas).
Za artykułem:
InformacjeWojna, honor i wybór. „Pojedynek” Łukasza Palkowskiego z Jakubem Gierszałem i Aidanem Gillenem wkrótce w kinach (ekai.pl)
Data artykułu: 27.01.2026
