PEKAO ART_stories: Komercyjna profanacja sztuki w służbie mammony
Portal Opoka informuje o trzeciej edycji konkursu artystycznego PEKAO ART_stories organizowanego przez Bank Pekao S.A., skierowanego do mikroprzedsiębiorców. Zadaniem uczestników jest stworzenie „artystycznej interpretacji działalności” lub przedmiotu inspirowanego identyfikacją wizualną banku. Nagrody finansowe sięgają 30 tys. zł, a jury składające się z przedstawicieli świata reklamy i designu oceniać ma „autentyczność” prac.
Redukcja sztuki do narzędzia marketingowego
Konkurs PEKAO ART_stories stanowi jaskrawy przykład współczesnego bałwochwalstwa, gdzie sztuka – mająca w tradycji katolickiej prowadzić człowieka do kontemplacji Piękna Absolutnego – zostaje sprowadzona do roli reklamowego gadżetu. Jak trafnie zauważył Pius XI w Quas primas: „Królestwo naszego Odkupiciela obejmuje wszystkich ludzi”, w tym także sferę ekonomii i kultury, które winny być podporządkowane prawom Ewangelii. Tymczasem inicjatywa banku jawnie łamie zasadę soli Deo gloria, czyniąc ze sztuki służebnicę mamony.
„PEKAO ART_stories powstało po to, by dać jej przestrzeń i docenić talent, który na co dzień pracuje w ciszy między fakturą a terminem” – Monika Gondek, Dyrektor Biura Marketingu Banku Pekao
Wypowiedź przedstawicielki banku demaskuje czysto utylitarne podejście do sztuki, redukujące ją do „ciszy między fakturą a terminem”. Tym samym bank promuje materialistyczną wizję twórczości, gdzie liczy się nie doskonałość formalna czy duchowe przesłanie, lecz przydatność w budowaniu wizerunku instytucji finansowej. Jak ostrzegał św. Pius X w Lamentabili sane, tego typu praktyki prowadzą do „relatywizmu religijnego i zatracenia transcendentnego wymiaru ludzkiej działalności”.
Teologiczne konsekwencje komercjalizacji sacrum
Propozycja tworzenia przedmiotów „inspirowanych elementami identyfikacji wizualnej Banku Pekao” nosi znamiona profanacji symboliki. W tradycji katolickiej sztuka sakralna podlega ścisłym regułom mającym chronić jej transcendentny charakter, podczas gdy konkurs zachęca do dowolnego przetwarzania znaków komercyjnych. Pius XI w Divini illius Magistri nauczał, że „wychowanie musi być nasycone duchem chrześcijańskim w każdej dziedzinie”, czemu jawnie przeczy laicka koncepcja „autentyczności” lansowana przez organizatorów.
Szczególnie niepokojący jest skład jury, w którym brak jakiegokolwiek głosu reprezentującego katolicką wizję sztuki. Obecność takich postaci jak Łukasz Pączkowski (znany jako Zulu Kuki) – „artysta multidyscyplinarny i pasjonat nowych technologii” – sugeruje promocję awangardowego formalizmu oderwanego od klasycznych kanonów piękna. Jak przypominał św. Tomasz z Akwinu w Summa Theologica: „Piękno polega na właściwej proporcji, integralności i jasności” (I, q. 39, a. 8), co pozostaje w sprzeczności z subiektywistycznymi kryteriami konkursu.
Symptom szerszej apostazji kulturowej
Inicjatywa PEKAO ART_stories stanowi element systemowej laicyzacji przestrzeni publicznej, gdzie instytucje finansowe przejmują role tradycyjnie należne mecenasom sztuki chrześcijańskiej. Współfinansowanie konkursu przez podmioty deklarujące przywiązanie do wartości katolickich (portal Opoka) ukazuje głębię kryzysu posoborowego. Jak trafnie diagnozował św. Pius X w Pascendi Dominici gregis, moderniści „dążą do pogodzenia wiary z nauką, co w rzeczywistości oznacza zniszczenie wiary”.
Milczenie na temat transcendentnego celu sztuki w materiałach konkursowych potwierdza diagnozę Piusa XII z Musicae sacrae disciplina: „Gdy sztuce brakuje związku z Bogiem, staje się pustą rozrywką lub narzędziem deprawacji”. Propozycja łączenia „mikrobiznesu z kreatywnością” bez odniesienia do moralnego porządku stanowi klasyczny przykład naturalistycznej pseudomistyki potępionej już w Syllabusie Piusa IX (pkt 14).
Duchowa alternatywa: sztuka jako via pulchritudinis
W obliczu tej komercyjnej degrengolady, wierni katolicy winni przypomnieć niezmienne nauczanie Kościoła o sztuce jako via pulchritudinis prowadzącej do Boga. Jak pisał o. Réginald Garrigou-Lagrange OP: „Prawdziwe piękno jest odblaskiem Bożej doskonałości”. Tymczasem konkurs PEKAO ART_stories promuje kult samowyrażenia oderwanego od obiektywnego dobra i prawdy.
Zamiast uczestniczyć w tym duchowym spektaklu, katolicy powinni wspierać inicjatywy takie jak Bractwo św. Piusa X organizujące prawdziwie katoliczne plenery malarskie czy warsztaty rzeźby sakralnej. Tylko sztuka czerpiąca inspirację z Niepokalanej Matki Bożej – Sedes Sapientiae – może stanowić skuteczny bastion przeciwko modernistycznej zgniliźnie.
Za artykułem:
Biznes to też sztuka! Weź udział w konkursie artystycznym PEKAO ART_stories dla mikroprzedsiębiorców i nie tylko (opoka.org.pl)
Data artykułu: 05.02.2026
