Portal eKAI publikuje oświadczenie Towarzystwa Jana Karskiego z okazji Narodowego Dnia Pamięci Armii Krajowej. Tekst, choć patetyczny, prezentuje heroizm AK w wyłącznie imanentnych, świeckich kategoriach, całkowicie pomijając jej katolickie korzenie i wymiar nadprzyrodzony ofiary. Jest to typowy przykład sekularyzacji historii, sprzecznej z niezmiennym nauczaniem Kościoła o panowaniu Chrystusa-Króla nad wszystkimi sprawami narodów.
Redukcja heroizmu do kategorii obywatelskich
Artykuł chwali AK jako „Polskie Państwo Podziemne” i „największą formację zbrojną w okupowanej Europie”, podkreślając jej strukturę władzy prawodawczej i wykonawczej. Używa terminologii prawa międzynarodowego i politologii, całkowicie pomijając, że dla Kościoła jedynym prawdziwym „Państwem Podziemnym” jest Regnum Christi – Królestwo Chrystusa, które ma charakter duchowy, ale wymaga uznania także w sferze publicznej. Encyklika Piusa XI Quas Primas stanowi: „Królestwo Odkupiciela naszego obejmuje wszystkich ludzi… panowanie Jego obejmuje także wszystkich niechrześcijan” oraz „państwa, które sądziły, że mogą się obejść bez Boga, stają się zgubą”. Redukcja heroizmu żołnierzy AK do czysto obywatelskiego, narodowego czynu jest zaprzeczeniem tej doktryny. Prawdziwa odwaga i ofiara w walce o suwerenność Polski mogła być zasługująca na chwałę tylko w kontekście walki za uznanie praw Chrystusa jako Króla – czego współczesny dyskurs, w tym oświadczenie, nie zawiera ani jednym słowem.
Język naturalizmu i pominięcia Sacrum
Ton artykułu jest patetyczny, ale całkowicie imanentny. Słowa „bohaterowie”, „ofiara”, „patriotyzm” są używane w znaczeniu czysto humanistycznym. Nie pojawia się żadne odniesienie do sakramentów (spowiedź, komunia święta), które były dla wielu żołnierzy AK źródłem mocy; do modlitwy; do ofiary złożonej w unii z ofiarą Krzyżową. Jest to dokładne odzwierciedlenie błędu potępionego przez Piusa IX w Syllabus errorum: „Nauki katolickie są wrogie dobrobytowi i interesom społeczeństwa” (błęd 40) oraz „państwo może się obejść bez Boga” (błęd 55). Milczenie o wymiarze religijnym walki o Polskę jest nie tylko historycznym uproszczeniem, ale aktem teologicznym – świadomym lub nieświadomym – odrzucenia zasady, że „nie ma innego imienia pod niebem danego ludziom, w którym mamy być zbawieni” (Dz 4,12), a zatem i nie ma prawdziwego patriotyzmu odłączonego od Chrystusa.
Teologiczne bankructwo świadomości narodowej
Z katolickiej perspektywy, heroizm bez łaski jest niemożliwy. Św. Augustyn uczy, że wszelka cnota pochodzi od Boga. AK, jako formacja zdominowana przez katolickich młodzieńców (m.in. harcerzy), czerpała siłę z wiary i sakramentów. Pominięcie tego faktu w oficjalnym oświadczeniu organizacji noszącej nazwę „Towarzystwo Jana Karskiego” (który sam był głęboko religijnym człowiekiem) jest poważnym błędem teologicznym. W świetle encykliki Quas Primas: „Królestwo Chrystusa… wymaga od swych zwolenników… aby zaparli się siebie samych i krzyż swój nieśli”. Żołnierze AK, będąc w większości katolikami, walczyli nie tylko o suwerenność polityczną, ale o możliwość publicznego wyznawania wiary i życia według przykazań. Redukcja ich walki do „państwa podziemnego” w kategoriach politycznych jest formą relatywizmu – podobnie jak błąd 15 Syllabus: „Każdy człowiek może wybrać sobie dowolną religię”. Tu mamy: „Każdy może wybrać sobie dowolny powód do walki – narodowy, polityczny, humanitarny – bez konieczności odniesienia do jedynego Króla, Jezusa Chrystusa”.
Symptomatologia apostazji w narracji historycznej
Ta selektywna, laicka pamięć o AK jest owocem systemowej apostazji, o której ostrzegał św. Pius X w Pascendi. Modernizm redukuje wiarę do „funkcji praktycznej” (błęd 26 Lamentabili), a tu redukuje się heroizm do funkcji narodowo-obywatelskiej. Jest to dokładnie to, co Pius IX potępiał jako „odstępstwo od Chrystusa” prowadzące do „zburzenia całego społeczeństwa” (z encykliki Qui pluribus cytowanej w Syllabus). Pamięć o AK, odłączona od jej katolickiej tożsamości, staje się narzędziem ideologii, która – jak pisze Pius XI w Quas Primas – „zaczęła od tego, że przeczono panowaniu Chrystusa Pana nad wszystkimi narodami; odmawiano Kościołowi władzy nauczania…” i doprowadziła do „zburzenia fundamentów pod tąż władzą”. Bohaterowie bez Chrystusa to antyteza prawdziwych świętych i męczenników, którzy „przez wiarę… stawiali czoła tyranom” (Hbr 11,33-34), wiedząc, że walka o Kościół jest walką o Królestwo Boże.
Prawda katolicka: Prawdziwa pamięć o żołnierzach AK musi obejmować ich wiarę, modlitwę, uczestnictwo w Mszy Świętej i wyznawanie Chrystusa jako Króla Polski i każdego człowieka. Jak mówi Pius XI: „Kto nie jest w Kościele, nie może być Papieżem” (Bellarmin), ale też: kto nie uznaje Chrystusa za Króla, nie może mieć prawdziwego pojęcia o heroizmie, ponieważ „nie ma innego imienia pod niebem… w którym mamy być zbawieni” (Dz 4,12). Cześć dla bohaterów AK musi być złączona z chwałą dla Chrystusa-Króla, inaczej staje się idoltatrią narodu.
Za artykułem:
15 lutego 2026 | 10:56Towarzystwo Jana Karskiego z okazji Narodowego Dnia Pamięci Armii Krajowej (ekai.pl)
Data artykułu: 15.02.2026
