Portal [X] informuje o prognozach dla polskiego sektora bankowego w 2026 roku, skupiając się na spadku marż odsetkowych, presji regulacyjnej (FIDA, PSD3), wzroście kosztów oraz wdrażaniu Agentic AI jako narzędzia do redukcji wskaźnika Cost to Income. Artykuł gloryfikuje pragmatyzm, efektywność operacyjną i „wizjonerów”, całkowicie pomijając jakikolwiek kontekst moralny, duchowy czy zasadę nadrzędności Królestwa Chrystusa nad sprawami gospodarczymi. Jest to klasyczny przykład całkowitego sekularyzowania życia społecznego, gdzie Bóg, sakramenty i zbawienie dusz są wykluczone z narracji na rzecz kultu zysku, technologii i „efektywności”. Ta mentalność jest bezpośrednim owocem modernizmu potępionego przez Piusa IX w *Syllabus Errorum* i Piusa X w *Lamentabili sane exitu*.
Redukcja gospodarki do kultu zysku i technologii: zaprzeczenie Królestwu Chrystusa
Artykuł operuje wyłącznie kategoriami ekonomicznymi: „wysokie zyski netto”, „rekordowe poziomy ROE”, „marża odsetkowa (NIM)”, „efektywność operacyjną”, „Cost to Income”, „kapitał”, „finansowanie”, „regulacje unijne”. Żadna z tych kategorii nie ma najmniejszego związku z niezmienną nauką katolicką, zgodnie z którą całe życie społeczne, w tym gospodarka, ma być podporządkowane panowaniu Chrystusa Króla. Encyklika Piusa XI *Quas Primas* jest tu kluczowa: „Gdy Boga i Jezusa Chrystusa usunięto z praw i z państw… stało się, iż zburzone zostały fundamenty pod tąż władzą”. Artykuł nie tylko pomija tę fundamentalną prawdę, ale wprost promuje model, w którym decydujące stają się „wizjonerzy-pragmatycy” łączący „ambicje technologiczne z odpowiedzialnym zarządzaniem kapitałem”. To jest właśnie to, co Pius IX potępił w *Syllabus* jako błąd 40: „Nauka Kościoła katolickiego jest wrogiem dobru i interesom społeczeństwa”. Przeciwnie – to nowoczesny kapitalizm, odcinający się od Boga, jest wrogiem prawdziwego dobra ludzi i ich zbawienia.
Język naturalistyczny i technokratyczny jako objaw apostazji
Słownictwo artykułu jest czysto technokratyczne i naturalistyczne. Terminy takie jak „Agentic AI”, „product builders”, „recurring liabilities”, „back office”, „compliance”, „AML” tworzą świat zamknięty na samym sobie, świat bez sacrum, bez grzechu, bez łaski, bez sakramentów. To język nowej wiary – wiary w postęp, efektywność i ludzki geniusz. Brak jakichkolwiek odniesień do prawa naturalnego, Dekalogu, czy zasad sprawiedliwości społecznej nauczanych przez Kościół. Ten język jest objawem głębokiej apostazji, o której mówi Pius X w *Lamentabili sane exitu* (propozycja 64): „Kościół nie jest zdolny skutecznie obronić etyki ewangelicznej, ponieważ niezmiennie trwa przy swych poglądach, których nie można pogodzić ze współczesnym postępem”. W tym przypadku „współczesny postęp” to kult AI i finansów, który Kościół przedsoborowy uznałby za przejaw pychy i niesprawiedliwości, gdyż nie służy on najwyższemu celowi: zbawieniu dusz.
Teologiczne bankructwo: gospodarka bez Boga i sądu ostatecznego
Najbardziej rażące jest całkowite pominięcie w artykule jakichkolwiek zasad teologicznych czy moralnych. Żadnego odniesienia do odpowiedzialności społecznej banków, uczciwości w kredytowaniu, unikania lichwiarstwa (por. *Quas Primas* o sprawiedliwości), czy obowiązku służby wspólnotowi. Artykuł traktuje bankowość jako neutralną dziedzinę techniczną, podczas gdy dla Kościoła każde działanie gospodarcze ma wymiar moralny i podlega prawu Bożemu. Syllabus Piusa IX potępia błąd 56: „Prawa moralne nie potrzebują boskiego sankcjonowania”. To właśnie jest fundament analizowanego tekstu – założenie, że ekonomia może funkcjonować bez prawa Bożego. Ponadto, brak jakiegokolwiek wspomnienia o Sądzie Ostatecznym, gdzie każdy banker będzie rozliczany nie za ROE, ale za to, jak użył powierzonego mu kapitału (Mt 25:14-30). To milczenie jest najcięższym oskarżeniem; świadczy o całkowitym odsuciu myślenia o wieczności, o którym pisze Pius XI w *Quas Primas*: „Królestwo Chrystusa… wymaga od swych zwolenników… aby zaparli się siebie samych i krzyż swój nieśli”.
Symptomatologia modernizmu: ewolucja dogmatów w praktyce
Artykuł jest symptomem szerszej choroby: ewolucji (lub raczej apostazji) w myśleniu katolickim. Jego założenie, że model biznesowy banku może się „ewoluować” („organiczny ustrój… podlega zmianie”, „społeczność… podlega ciągłej ewolucji” – podobnie jak w potępionej propozycji 54 z *Lamentabili*), jest przeniesieniem herezji modernizmu na grunt gospodarki. Kościół naucza niezmienności zasad moralnych, w tym sprawiedliwości i uczciwości w handlu. To, co artykuł opisuje jako „wymagania czasu” (regulacje, presja kosztowa, AI), jest w istocie nowym wcieleniem zasady, że „wiara zmienia się wraz z człowiekiem” (propozycja 58 z *Lamentabili*). Banki, zamiast dostosowywać się do niezmiennych praw Bożych, „dostosowują się” do kapryśnych wymogów rynku i regulacji, uznając je za najwyższą autorytet. To jest właśnie „synteza wszystkich błędów” – modernizm w praktyce, odrzucający absolutne i niezmienne na rzecz względnego i zmiennego.
Konkluzja: odrzucenie kultu Mammona na rzecz Królestwa Chrystusa
Analizowany artykuł jest nie tylko błędnym przewodnikiem po bankowości, ale duchowym truciadłem. Promuje model, w którym człowiek, a konkretnie jego pomysłowość technologiczna i dążenie do zysku, staje się centrum wszechświata. Jest to bezpośrednie naruszenie pierwszej przykazania: „Nie będziesz miał innych bogów obok Mnie” (Wj 20:3). Królestwo Chrystusa, o którym pisze Pius XI, „nie jest z tego świata” w sensie, że nie opiera się na wartościach materialnych. „Nie odbiera rzeczy ziemskich Ten, który daje Królestwo niebieskie!” (hymn cytowany w *Quas Primas*). Bankowość, która nie służy prawdziwemu dobremu człowieka, jego wiecznemu zbawieniu, a jedynie akumulacji kapitału, jest służbą Mammonowi. Wierny katolik, trzymający się niezmiennej Tradycji, musi odrzucić taką wizję. Jego zaś powinien być wzorowany na zasadach sprawiedliwości społecznej, dążenia do dobra wspólnego i przede wszystkim na świadomości, że każdy grosz zarobiony lub pożyczony będzie przedmiotem sądu Bożego. Rok 2026 niech będzie rokiem nawrócenia od kultu efektywności do kultu prawdy i sprawiedliwości w Chrystusie.
Za artykułem:
Bankowość 2026: rok wizjonerów-pragmatyków w erze Agentic AI (opoka.org.pl)
Data artykułu: 18.02.2026
