Portal Tygodnik Powszechny (27 stycznia 2026) prezentuje artykuł ks. Dariusza Piórkowskiego SJ, w którym autor postuluje zastąpienie katolickiej doktryny o sakramentach i moralności subiektywnym „doświadczeniem żywego Jezusa”. Powołując się na rzekome słowa azjatyckiego biskupa, twierdzi, że europejskie kościoły pustoszeją, ponieważ „doprowadzamy ludzi do sakramentów”, podczas gdy w Azji prowadzi się ich do „relacji z żywym Jezusem”. Tekst stanowi klasyczny przykład modernistycznej redukcji wiary do emocjonalnego przeżycia, co Pius X w encyklice Pascendi Dominici gregis nazwał „najstraszliwszym ze wszystkich herezji”.
Zdrada depozytu wiary: sakramenty jako „pusty rytuał”
Centralną tezą artykułu jest radykalne przeciwstawienie sakramentalnego życia Kościoła domniemanemu „doświadczeniu mistycznemu”. Autor pisze:
„Przyjmowanie sakramentów staje się pustym rytuałem, a moralność […] nie jest odpowiedzią na miłość, lecz nakazem – przymusem motywowanym strachem”
. To jawne odrzucenie nauczania Soboru Trydenckiego, który w sesji VII zdefiniował, że sakramenty są konieczne do zbawienia (kanon 4) i zawierają łaskę, którą oznaczają (kanon 6). Katechizm Rzymski podkreśla: „Przez sakramenty człowiek zostaje wcielony w mistyczne Ciało Chrystusa i dostępuje udziału w Bożym życiu” (cz. II, rozdz. 1).
Propozycja zastąpienia sakramentów „doświadczeniem serca” to resuscytacja protestanckiego fideizmu, potępionego już w bulli Exsurge Domine Leona X (1520). Jak zauważa św. Robert Bellarmin w De Sacramentis: „Ci, którzy odrzucają widzialne znaki łaski, odrzucają samą łaskę, gdyż Bóg postanowił udzielać jej przez określone środki” (ks. III, rozdz. 1).
Naturalistyczna redukcja grzechu i łaski
Ks. Piórkowski przedstawia grzech wyłącznie jako „brak prawdziwej miłości” wynikający z „niewłaściwego przywiązania do dóbr”, pomijając jego istotę jako buntu przeciw Bogu i prawu naturalnemu. Katechizm Piusa X precyzuje: „Grzech śmiertelny jest dobrowolnym przekroczeniem prawa Bożego w rzeczy ważnej” (cz. III, p. 5), zaś Sobór Trydencki naucza, że pozbawia on łaski uświęcającej (sesja VI, kanon 23).
Proponowane „nowe spojrzenie na moralność” ignoruje dogmat o grzechu pierworodnym i konieczności Odkupienia. Wbrew twierdzeniom autora, „nie wystarczy widzieć w człowieku dobroci” – jak pisze św. Augustyn w Państwie Bożym – „albowiem wszyscy zaciągnęliśmy winę w Adamie i tylko Krwią Baranka możemy być obmyci” (ks. XIV, rozdz. 11).
Azjatycki model wiary jako protestancki rewizjonizm
Wychwalany w artykule model „kościołów azjatyckich” pozbawionych „europejskich obciążeń” to w rzeczywistości import teologii liberalnego protestantyzmu. Gdy autor pisze, że
„Kościół w Korei przetrwał prawie 200 lat bez obecności jakiegokolwiek księdza”
, przemilcza fakt, iż bez ważnych święceń kapłańskich nie mogło być mowy o Eucharystii czy rozgrzeszeniach – co czyniło tych wiernych pozbawionymi środków zbawienia, a nie wzorem do naśladowania.
Wiara sprowadzona do „relacji z Jezusem” bez sakramentalnego i hierarchicznego wymiaru to dokładnie ten sam błąd, który potępił Pius XII w encyklice Mystici Corporis Christi: „Błędem jest mniemać, jakoby można przynależeć do Kościoła, nie trwając w prawdziwej wierze i bez zachowania wspólnoty z następcą Piotra” (p. 22).
Mistyka przeciw magisterium: niebezpieczne iluzje
Promowany w tekście „zwrot ku mistyce” stanowi kwintesencję modernizmu, który – jak wykazał św. Pius X w Lamentabili sane – przeciwstawia doświadczenie religijne obiektywnemu depozytowi wiary (potępione tezy 22, 25, 58). Gdy autor pisze o „wejściu do własnego serca” poprzez kontemplację, ignoruje zasadniczą prawdę, że – jak uczy św. Jan od Krzyża – „żadne mistyczne doświadczenie nie może przeczyć nauce Kościoła, będącej regułą wiary” (Droga na Górę Karmel, ks. II, rozdz. 22).
Paradoksalnie, sam autor przywołuje św. Teresę z Lisieux, która – wbrew jego tezom – praktykowała heroiczne posłuszeństwo prawom Kościoła i ascetyzm, pisząc: „Nie szukam już cierpienia ani przyjemności, chcę tylko, by kochał mnie Jezus” (Dzieje duszy, r. 9). Prawdziwa mistyka zawsze prowadzi do głębszego zjednoczenia z Magisterium, nie zaś do jego relatywizacji.
Antykatolicka antropologia: rehabilitacja „człowieczeństwa”
Niepokojące jest powoływanie się autora na posoborowych „papieży”, szczególnie na Franciszka i jego encyklikę Dilexit nos, która zawiera teologicznie wątpliwe stwierdzenia o „rehabilitacji serca”. Już Pius XII w Humani generis ostrzegał przed próbami „przebudowywania teologii na modłę egzystencjalizmu czy historycyzmu” (p. 11). Tymczasem ks. Piórkowski głosi:
„Moralność chrześcijańska bez doświadczenia miłości jest tylko kolejnym systemem moralnym w świecie”
, co stanowi jawną negację nauki św. Pawła: „Czyńmy więc zło, aby przyszło dobro? Niechaj Bóg broni!” (Rz 3,8).
Proponowane „spojrzenie z głębi serca” przypomina herezję quietyzmu potępioną przez Innocentego XI w konstytucji Coelestis Pastor (1687). Katolicka ascetyka zawsze wymagała wysiłku woli, a nie biernego „doświadczania” – jak przypomina św. Ignacy Loyola w Ćwiczeniach duchownych: „Nie uczucia stanowią o miłości, lecz wierność w działaniu” (roz. 3).
Teologiczne bankructwo „nowej ewangelizacji”
Ostatecznie artykuł ujawnia duchową pustkę posoborowych strategii duszpasterskich. Gdy autor pyta retorycznie:
„Jak młody człowiek ma nie nudzić się na Eucharystii, jeśli nie doświadczył dotknięcia Boga w swoim życiu?”
, zaprzecza samej istocie Ofiary Mszy Świętej, która – jako bezkrwawa kontynuacja Kalwarii – jest obiektywnie skuteczna niezależnie od subiektywnych odczuć uczestników. Jak nauczał Pius XII w Mediator Dei: „Kult eucharystyczny nie zależy od nastroju wiernych, lecz od samego dzieła Odkupienia dokonanego przez Chrystusa” (p. 32).
Proponowane rozwiązanie – „kontemplacja zamiast moralności” – to droga donikąd. Historia Kościoła zna prawdziwe metody ewangelizacji: różaniec św. Dominika, reforma karmelitańska św. Teresy z Ávili, działalność misyjna św. Franciszka Ksawerego. Wszystkie one łączyły głębokie życie mistyczne z żelazną wiernością doktrynie i dyscyplinie kościelnej. Tymczasem neomodernistyczna propozycja ks. Piórkowskiego przypomina raczej „inną ewangelię” (Ga 1,8), która prowadzi nie do zbawienia, lecz do religijnego indyferentyzmu.
Za artykułem:
Gdzie się podział Jezus? Problemy europejskiego chrześcijaństwa (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 27.01.2026
