Sztuka bez Boga: Krytyka sekularnego modelu kultury w bibliotekach
Portal „Tygodnik Powszechny” (10 lutego 2026) przedstawia relację z działalności Filii nr 30 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Lublinie, eksponującą promocję sztuki współczesnej i „modnych” trendów czytelniczych jako rzekomy przejaw żywotności kultury. W analizie pomija się jednak zasadniczy wymiar duchowy ludzkiej aktywności, redukując kulturę do sfery czysto naturalistycznej.
Naturalistyczne podstawy współczesnej kultury
Prezentowany model biblioteki jako „domu światła” opiera się na antropocentrycznej wizji człowieka oderwanego od swego nadprzyrodzonego przeznaczenia. Współczesna koncepcja kultury, jaką wdraża się w lubelskiej placówce, stanowi żywą ilustrację potępionych przez św. Piusa X błędów modernizmu: „Religia jako zjawisko należy wyłącznie do sfery uczuć, przez co albo w ogóle nie ma przedmiotu poza świadomością, albo jeśli istnieje, nie można go poznać” (Lamentabili sane exitu, 22).
„Dzieci, dzięki rodzicom, sięgają po klasykę («Mikołajek», «Muminki») i komiksy. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się książki wydawane w cyklach («Basia», «Magiczne drzewo») oraz detektywistyczne”
Wykaz lektur dziecięcych pomija klasyczne dzieła formacyjne oparte na chrześcijańskim systemie wartości, preferując utwory o charakterze rozrywkowym lub wręcz okultystyczne („Magiczne drzewo”). Taki dobór odpowiada modernistycznej pedagogice potępionej w Syllabusie błędów: „Pokój między Kościołem i współczesnym rozumem, nauką i cywilizacją” (Syllabus, 80).
Teologia wykluczenia: nieobecność sacrum
Analizując język artykułu, uderza konsekwentne wymazanie terminów odnoszących się do sfery sakralnej. W opisie działalności kulturalnej nie pojawia się żadna wzmianka o:
- Księgozbiorze religijnym czy teologicznym
- Wydarzeniach nawiązujących do chrześcijańskiego dziedzictwa Polski
- Współpracy z parafiami czy katolickimi środowiskami intelektualnymi
To milczenie stanowi wymowną realizację programu laicyzacji kultury, o którym Pius XI pisał: „Gdy Boga i Jezusa Chrystusa usunięto ze stosunków ludzkich (…), wtedy podkopano podstawy samego porządku” (Quas Primas). Współczesna biblioteka przekształcona w „galerię sztuki” funkcjonuje jako świecka katedra nowej religii humanitaryzmu.
Kryzys czy apostazja? Symptomy upadku
Autorzy chełpią się frekwencją 700 czytelników w styczniu, jednak w świetle katolickiej nauki społecznej należy postawić pytanie: Quo vadis, cultura? Kryzys czytelnictwa młodzieży nie wynika z „nieatrakcyjności” oferty, ale z systemowej apostazji intelektualnej, gdzie:
| Element tradycyjny | Zastąpiono przez |
|---|---|
| Formacja charakteru | Rozrywka |
| Lectio divina | „Modne biografie artystów” |
| Sztuka sakralna | Ekspozycje współczesne |
Sobór Trydencki w dekrecie o księgach zakazanych (1564) wyraźnie wskazywał na obowiązek czujności wobec literatury mogącej zaszkodzić wierze i obyczajom. Tymczasem współczesna biblioteka publiczna, finansowana z pieniędzy podatników, promuje dzieła całkowicie obce duchowi katolickiemu, jak kryminały Jo Nesbø czy postmodernistyczne eksperymenty artystyczne.
Katolicka alternatywa: restitutio in integrum
Katolicka odpowiedź na ten kryzys musi opierać się na odnowieniu zasady regnum sociale Christi – społecznego panowania Chrystusa Króla. Jak nauczał Pius XI: „Państwa winny szukać w Chrystusie pokoju i błogosławieństwa” (Quas Primas). W praktyce oznacza to:
- Przywracanie katolickich księgozbiorów z dziełami Ojców Kościoła, doktorów i świętych
- Organizowanie wystaw sztuki sakralnej i narodowej opartej na chrześcijańskich wartościach
- Współpracę z katolickimi środowiskami intelektualnymi w duchu sentire cum Ecclesia
Kultura bez Boga jest jak „dom zbudowany na piasku” (Mt 7,26). Dopóki instytucje publiczne nie powrócą do fundamentów chrześcijańskiej cywilizacji, ich działalność pozostanie jedynie świeckim rytuałem w świątyni zburzonej wiary.
Za artykułem:
Filia MBP w Lublinie: odwiedziło nas w styczniu siedmiuset czytelników (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 10.02.2026
