Portal eKAI.pl (24 lutego 2026) relacjonuje czwartą ogólnopolską konferencję naukową „Quaestio Ecclesiae” we Wrocławiu, podczas której teologowie z ośmiu ośrodków naukowych w Polsce, w tym z Papieskiego Wydziału Teologicznego, podjęli temat synodalności. Prelegenci, odwołując się do nauczania Soboru Watykańskiego II, przedstawiali synodalność jako „styl życia Kościoła”, wyrażający się w kulturze spotkania, słuchania i budowania jedności bez uniformizmu, a także jako drogę, której Bóg oczekuje od Kościoła trzeciego tysiąclecia. Z perspektywy integralnej wiary katolickiej synodalność jest herezją, która demokratyzuje Kościół, podważając niezmienną hierarchię ustanowioną przez Chrystusa i wprowadzając ewolucję doktrynalną potępioną przez św. Piusa X w dekrecze *Lamentabili sane exitu*. Synodalność, jako „koń trojański” demokratyzacji, prowadzi do apostazji, odrywając Kościół od jego chrystologicznego i sakramentalnego źródła.
Teologiczne zaprzeczenie niezmiennej natury Kościoła
Artykuł podaje, że o. Jarosław Kupczak OP uporządkował argumenty krytyków i zwolenników synodalności, wskazując zarzut teologiczny: „Kościół w swej istocie jest rzeczywistością chrystologiczną i sakramentalną. – To, co najważniejsze – łaska, zbawienie, sakramenty – nie jest owocem procesu decyzyjnego. Źródłem Kościoła jest Chrystus, a nie procedura – mówił, referując obawy części środowisk.” To słuszne spostrzeżenie, lecz sam prelegent promuje synodalność, co jest wewnętrzną sprzecznością. Jeśli źródłem Kościoła jest Chrystus, a nie ludzkie procedury, to synodalne „procesy konsultacyjne” są obce naturze Kościoła. Św. Pius X w dekrecze *Lamentabili sane exitu* potępił następujące tezy, które stanowią doktrynalne podstawy synodalności:
53. Organiczny ustrój Kościoła podlega zmianie, a społeczność chrześcijańska, podobnie jak społeczność ludzka, podlega ciągłej ewolucji.
54. Dogmaty, sakramenty i hierarchia, zarówno co do pojęcia, jak i co do rzeczywistości, są tylko sposobem wyjaśnienia i etapem ewolucji świadomości chrześcijańskiej, która zewnętrznymi przyrostami pomnożyła i udoskonaliła mały zarodek ukryty w Ewangeliach.
Tezy te są heretyckie, gdyż uczą, że hierarchia Kościoła nie jest z ustanowienia Chrystusa, lecz produktem ewolucji. Synodalność, jako „rozwój” uczestnictwa wiernych, jest bezpośrednim wcieleniem tej błędnej wizji. Prawdziwy Kościół, jak naucza *Lamentabili*, ma niezmienną strukturę: hierarchię (papież, biskupi, kapłani) ustanowioną przez Chrystusa, niepodlegającą ewolucji.
Historyczny błąd: synodalność a sobory biskupów
Artykuł przyznaje, że „pierwsze synody były zgromadzeniami biskupów – następców apostołów – a nie powszechnymi konsultacjami całego Ludu Bożego”. To historyczna prawda. Sobory powszechne, od Nicei I po Watykan I, były i są zgromadzeniami biskupów z papieżem jako głową. Synodalność współczesna, promowana przez sobor Watykański II, wprowadza laików, kobiety, mniszki jako pełnoprawnych uczestników decyzyjnych, co jest innowacją bez podstaw w Tradycji. Encyklika *Quas primas* Piusa XI (1925) podkreśla, że Kościół jest monarchią pod Chrystusem i papieżem, nie demokratyczną wspólnotą:
Kto nie widzi, że królestwo Odkupiciela naszego obejmuje wszystkich ludzi – jak o tym mówi nieśmiertelnej pamięci Poprzednik nasz, Leon XIII, którego słowa chętnie tu przytaczamy: „Panowanie Jego mianowicie nie rozciąga się tylko na same narody katolickie lub na tych jedynie, którzy przez przyjęcie chrztu według prawa do Kościoła należą, chociaż ich błędne mniemania sprowadziły na bezdroża albo niezgoda od miłości oddzieliła, lecz panowanie Jego obejmuje także wszystkich niechrześcijan, tak, iż najprawdziwiej cały ród ludzki podlega władzy Jezusa Chrystusa”.
Hierarchia jest nieodłączna od królestwa Chrystusa; synodalność, rozpraszając władzę, podważa samą naturę Kościoła.
Demokratyzacja Kościoła: herezja o władzy
Artykuł cytuje zarzut krytyków: „– Synodalność bywa postrzegana jako „koń trojański” demokratyzacji. Jeśli wszyscy mają głos, czy nie oznacza to w praktyce przesunięcia władzy z hierarchii na większość?” To kluczowe pytanie. Prelegenci odpowiadają: „Synodalność nie znosi hierarchii. W synodzie diecezjalnym prawodawcą pozostaje biskup.” To złudne zabieg retoryczny. Gdy cały „Lud Boży” (w tym laicy, kobiety) ma głos w konsultacjach synodalnych, a decyzje biskupa mają odzwierciedlać „wolę wspólnoty”, władza faktycznie pochodzi od ludzi, nie od Boga. Jest to herezja demokratyzmu w Kościele. Syllabus errorum Piusa IX potępia błędy dotyczące władzy Kościoła:
19. Kościół nie jest prawdziwym i doskonałym społeczeństwem, całkowicie wolnym, ani nie obdarzony jest własnymi, trwałymi prawami, nadanymi mu przez Boskiego Założyciela; ale należy, by władza cywilna definiowała, jakie są prawa Kościoła i granice, w których może je wykonywać.
20. Władza kościelna nie powinna wykonywać swojej władzy bez pozwolenia i zgody rządu cywilnego.
Choć te błędy odnoszą się do relacji z państwem, zasada jest identyczna: władza w Kościelu pochodzi od Chrystusa, nie od ludu ani od „procesów konsultacyjnych”. Św. Robert Bellarmin w *De Romano Pontifice* nauczał, że papież i biskupi mają władzę bezpośrednio od Chrystusa, a nie z delegacji wspólnoty. Synodalność, dając laikom głos w sprawach doktrynalnych i dyscyplinarnych, jest współczesną inkarnacją tych potępionych błędów.
Symptomatologia: synodalność jako owoc modernizmu
Synodalność nie jest innowacją bez konsekwencji; jest logicznym owocem modernizmu, który św. Pius X potępił jako „syntezę wszystkich błędów”. W *Lamentabili sane exitu* i encyklice *Pascendi Dominici gregis* (1907) papież ostrzegał przed tymi, którzy chcą „ewoluować” Kościół, podważając jego niezmienność. Promowanie synodalności jako „drogi Kościoła trzeciego tysiąclecia” jest właśnie taką ewolucją. Artykuł podkreśla, że prelegenci widzą w synodalności „styl życia Kościoła”, który ma pogłębiać „komunijny charakter” i „współodpowiedzialność wszystkich wiernych”. To herezja: Kościół nie jest demokratyczną wspólnotą, ale hierarchicznym Ciałem Mistycznym Chrystusa, gdzie władza spływa od Głowy (Chrystus) przez papieża i biskupów. Św. Pius X pisał:
Kościół, potępiając błędy, nie ma prawa wymagać od wiernych żadnego z ich strony wewnętrznego uznania za prawdę orzeczeń przez Kościół wydawanych (z Lamentabili, teza 7).
Synodalność zaś każe „wspólnie rozeznawać wolę Boga”, co oznacza, że wiara i moralność stają się produktem konsensusu, a nie przyjęcia objawienia przez Magisterium. To prowadzi do apostazji, gdyż odrywa Kościół od jego źródła w Chrystusie i objawieniu. Artykuł kończy pytaniem: „Czy jako ochrzczeni potrafimy razem rozeznawać wolę Boga, pozostając wierni temu, kim Kościół jest z ustanowienia Chrystusa?” Odpowiedź jest negatywna: ochrzczeni, bez hierarchii, nie mogą rozeznawać woli Bożej; tylko Kościół nauczający (papież i biskupi) ma moc wiązania i rozwiązywania. Synodalność jest więc nie tylko błędem teologicznym, ale aktem buntu przeciwko Chrystusowi Królowi, o którym nauczał Pius XI w *Quas primas*:
Gdyby wszyscy ludzie prywatnie i publicznie uznali nad sobą władzę królewską Chrystusa, wówczas spłynęłyby na całe społeczeństwo niesłychane dobrodziejstwa… Niech więc obowiązkiem i staraniem Waszym będzie, aby w dniu oznaczonym przed tą doroczną uroczystością wygłoszono w każdej parafii kazania do ludu, w którychby ten lud dokładnie pouczony o istocie, znaczeniu i ważności tego święta…
Synodalność odsuwa Chrystusa z tronu Kościoła, zastępując Go demokratycznymi procedurami.
Za artykułem:
Diecezje Synodalność między demokracją a hierarchią – konferencja „Quaestio Ecclesiae” (ekai.pl)
Data artykułu: 25.02.2026
