Portal Tygodnik Powszechny informuje o filmowym debiucie reżyserskim Kristen Stewart pt. „Chronologia wody”, będącym adaptacją książki Lidii Yuknavitch. Autorka artykułu, Anita Piotrowska, entuzjastycznie opisuje dzieło jako „intensywne” i „poetyckie”, skupiając się na somatycznym wymiarze historii pływaczki, której życie jest pasmem traum, przemocy i wewnętrznych zmagań. Choć recenzentka dostrzega w literackim pierwowzorze i filmie „wsobność” i „obsesyjność”, traktuje to jako walor artystyczny, całkowicie pomijając destrukcyjny, naturalistyczny charakter tej wizji, która zamiast ku ocaleniu w Chrystusie, prowadzi duszę w otchłań nihilizmu i rozpaczliwej autoanalizy.
Ciało jako ołtarz bożka psychologii
Recenzja w Tygodniku Powszechnym jest niemal całkowicie pozbawiona jakiejkolwiek instancji nadprzyrodzonej, co czyni ją symptomatyczną dla współczesnej kultury, która wyrugowała Boga z życia publicznego i prywatnego, zastępując Go bożkiem „własnego wnętrza”. Autorzy tekstu i filmu celebrują traumę, „niezabliźnione rany” i „rozedrganą historię kobiecych podtopień”. W świetle niezmiennej nauki Kościoła, cierpienie ma wartość jedynie wtedy, gdy zostaje zjednoczone z Męką Pana naszego Jezusa Chrystusa i złożone jako ofiara w duchu pokuty. Tutaj natomiast cierpienie staje się surowcem do autoterapii, a ciało – zamiast być „świątynią Ducha Świętego” (1 Kor 6,19 Wlg) – traktowane jest wyłącznie jako fizjologiczny, nadekspresyjny mechanizm, podlegający sportowym reżymom i biologicznym popędom. To naturalistyczna redukcja osoby ludzkiej, wykorzeniona z łaski uświęcającej.
Język „wsobności” zamiast języka prawdy
Analiza językowa artykułu ujawnia, że słownik, którym operuje autorka recenzji, jest słownikiem postmodernistycznej psychologii, a nie teologii. Terminologia taka jak „wsobna literatura”, „obsesyjna wewnętrzna monologowanie”, „meandrująca fabuła” ma budować aurę artystycznej głębi. W istocie jest to teologiczna pustka ubrana w szaty estetyzmu. Św. Pius X w encyklice Pascendi Dominici gregis demaskował modernizm, który „uczucie religijne” – subiektywne przeżycie – stawia ponad obiektywną prawdę objawioną. Choć w tym przypadku nie mamy do czynienia z „uczuciem religijnym”, to mechanizm jest identyczny: prawda o człowieku zostaje zastąpiona przez „intensywne obrazy” i „nieregularne rytmy pamięci”. Przemilczenie, że jedynym ratunkiem dla duszy po przejściu przez traumy nie jest „pisarskie zszywanie ran”, ale Krew Chrystusa, udzielana w sakramencie pokuty, czyni z tej narracji duchowe okrucieństwo. Odmawia się czytelnikowi i widzowi najskuteczniejszego lekarstwa, a zamiast tego oferuje się miraż samostanowienia w oparciu o własną, skażoną traumą pamięć.
Apoteoza autodestrukcji i nihilizm
Z recenzji wyłania się obraz świata pozbawionego ładu moralnego, w którym „martwe urodzenie”, „molestowanie przez ojca” i „kobiece podtopienia” nie są interpretowane jako tragiczne owoce grzechu pierworodnego i panującego na świecie zła, lecz jako „tworzywo” dla artystycznej ekspresji. To psychologiczny wampiryzm, żerujący na ludzkiej tragedii. Zamiast wezwania do nawrócenia, do porzucenia grzechu i ufności w Boże miłosierdzie, otrzymujemy kult „autentyczności” w bólu. Takie podejście jest całkowicie sprzeczne z katolickim nauczaniem o konieczności umartwienia i naśladowania Chrystusa w dźwiganiu Krzyża (Mt 16,24 Wlg). Zamiast krzyża, mamy tutaj bożka traumy, któremu składa się ofiarę z własnego spokoju duszy i sumienia.
Bankructwo „katolickiego” intelektualizmu
Zdumiewa fakt, że tekst ten ukazuje się w piśmie, które historycznie aspiruje do miana katolickiego. Czy redakcja nie widzi, że promując dzieło wyrosłe z nihilizmu i skupione wyłącznie na fizjologicznym i psychicznym cierpieniu, przyczynia się do utrwalania modernistycznej iluzji, że człowiek jest samowystarczalny w swoich zmaganiach? Jest to realizacja wizji, przed którą ostrzegał Pius XI w encyklice Quas Primas: gdy Chrystus jest usunięty ze sfery kultury, gdy nie uznaje się Jego panowania nad umysłami i duszami, nieuchronnie następuje degradacja moralna i duchowe wygnanie jednostek. Artykuł nie stawia żadnych pytań o zbawienie duszy bohaterki, o stan jej łaski, o sakramentalne zakorzenienie. To publicystyka całkowicie zlaicyzowana, która – choć ubrana w wysublimowany język – nie służy niczemu poza utwierdzaniem współczesnego człowieka w jego narcystycznym skupieniu na sobie i swojej bolesnej, lecz jałowej historii.
Za artykułem:
„Chronologia wody”: jak się udał debiutancki film Kristen Stewart (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 14.04.2026
