Felieton Tomasza Stawiszyńskiego z „Tygodnika Powszechnego” (9 czerwca 2026) analizuje encyklikę „Magnifica humanitas” Leona XIV, koncentrując się na krytyce tzw. realizmu politycznego i zagrożeń płynących ze sztucznej inteligencji. Autor przyznaje, że papież słusznie wskazuje na niebezpieczeństwo redukcji moralności do obliczeń, jednak cała jego argumentacja opiera się na naturalistycznym fundamencie, całkowicie pomijając nadprzyrodzone źródło prawdy katolickiej i jedyny autorytet zdolny zapewnić człowiekowi prawdziwe kryterium dobra i zła.
Realizm bez Chrystusa – naturalistyczna pułapka
Stawiszyński wiernie odtwarza główne tezy encykliki Leona XIV, przytaczając krytykę „realizmu ofensywnego” Johna Mearsheimera, według którego wojna jest „przeznaczeniem i koniecznością”, a polityka „ciągłym ścieraniem się i konfliktem”. Papież – cytowany za encykliką – przeciwstawia temu „kulturze potęgi” ideę „cywilizacji miłości”, twierdząc, że „pokój nie jest naiwną nadzieją ani jedynie brakiem wojny: jest owocem – zawsze możliwym – sprawiedliwości i miłosierdzia”. Autor felietonu przyznaje, że nie ma na to „empirycznych dowodów”, a z perspektywy „czystej pragmatyki” wybór miłości może się jawić jako „absurdalny i głupi”.
Tu leży sedno problemu. Stawiszyński, zamiast wskazać na objawioną prawdę i autorytet Kościoła jako fundament moralnego sądu, pozostaje w sferze czysto ludzkiej refleksji. Pytanie „skąd papież to wie?” pozostaje bez odpowiedzi, bo autor nie potrafi – albo nie chce – sięgnąć po źródło, które jedynie może dać odpowiedź: Magisterium Kościoła katolickiego, które naucza, że „sąd moralny nie daje się sprowadzić do obliczeń” nie dlatego, że tak uznał Leon XIV, lecz dlatego, że tak ustanowił Bóg, który jest Źródłem wszelkiej prawdy i moralności. Pius XI w encyklice Quas Primas (1925) wyraźnie nauczał, że Chrystus Król posiada „najwyższe i nieograniczone panowanie nad całym stworzeniem”, a Jego władza sądownicza obejmuje „prawo nagradzania i karania ludzi jeszcze za ich życia”. Bez uznania tego królowania Chrystusa nad umysłami, wolami i sercami, każda mowa o „sprawiedliwości i miłosierdziu” pozostaje pustym frazesem.
Technologia jako nowy bożek – ale bez Boga
Autor słusznie zwraca uwagę na niebezpieczeństwo, jakie niesie sztuczna inteligencja: redukcja cierpienia do statystyk, iluzja obiektywności maszyny, normalizacja „buchalterii śmierci”. Cytuje papieskie ostrzeżenie: „nie wolno powierzać sztucznym systemom decyzji śmiercionośnych ani w ogóle nieodwracalnych”. Jednakże cała argumentacja opiera się na antropologii, która nie ma żadnego odniesienia do stanu łaski uświęcającej, grzechu pierworodnego ani potrzeby zbawienia.
Pius X w dekrecie Lamentabili sane exitu (1907) potępił jako błąd twierdzenie, że „postęp nauk wymaga reformy pojęcia nauchrześcijańskiej o Bogu, stworzeniu, Objawieniu, Osobie Słowa Wcielonego i o Odkupieniu” (propozycja 64). Współczesna technologia, w tym sztuczna inteligencja, jest właśnie taką „reformą” – próbą zastąpienia Bożego porządku ludzkim kalkulatorem. Problem nie leży jednak w samych maszynach, lecz w sercach ludzkich, które, odwróciwszy się od Chrystusa, szukają ocalenia w algorytmach. Jak ostrzegał Pius XI, „gdy Chrystus jest usunięty z życia publicznego i prywatnego, ginąć muszą narody i jednostki”.
Milczenie o Źródle – najcięższy błąd
Najbardziej symptomatyczne w felietonie jest to, czego autor nie mówi. Nie ma ani słowa o sakramencie pokuty, o potrzebie nawrócenia, o roli łaski uświęcającej w kształtowaniu sumienia. Nie ma wzmianki o tym, że prawdziwy pokój jest możliwy jedynie w Królestwie Chrystusa, a nie w „cywilizacji miłości” zbudowanej na ludzkich siłach. Leon XIV – nawet jeśli miał dobre intencje – mówi z pozycji instytucji, która od soboru watykańskiego II odrzuciła niezmienną doktrynę i zastąpiła ją dialogiem z światem, ekumenizmem i kultem człowieka.
Pius IX w encyklice Quanto Conficiamur Moerore (1863) jednoznacznie nauczał: „Eternal salvation cannot be obtained by those who oppose the authority and statements of the same Church and are stubbornly separated from the unity of the Church and also from the successor of Peter, the Roman Pontiff”. Struktury okupujące Watykan od 1958 roku, w tym obecny uzurpator Leon XIV, nie są następami Piotra – są antypapieżami, którzy służą synagodze szatana, a nie Królowi Chrystusowi. Ich encykliki, nawet jeśli zawierają pozorne prawdy, są pozbawione autorytetu, bo wypowiadane są przez osoby nie posiadające ważnej władzy jurysdykcyjnej.
Co naprawdę grozi człowiekowi?
Stawiszyński kończy refleksję pytaniem o „warunek sine qua non porzucenia kultury potęgi” – zrozumienie, że w niej tkwimy. Ma rację, ale nie idzie dalej. Prawdziwym zagrożeniem nie jest sztuczna inteligencja, lecz grzech – własny i cudzy – oraz brak wierności Bogu. Algorytmy nie zbawią, ale i nie potrafią zgubić duszy – to może uczynić tylko odmowa łaski Bożej.
Jedynym lekarstwem na „kulturę potęgi” jest powrót do Chrystusa Króla – nie do symbolu, nie do idei, lecz do prawdziwego Boga i Człowieka, który „jest wczoraj i dziś i na wieki” (Hbr 13,8). Do tego wezwania felieton milczy. I właśnie to milczenie jest najgłośniejszym świadectwem duchowej pustki, w jakiej funkcjonuje współczesny „katolicki” świat – świat, który potrafi mówić o etyce algorytmów, ale zapomina o Krwawym Zbawicielu, który jedynie ma moc odpuszczać grzechy i prowadzić do życia wiecznego.
Za artykułem:
Leon XIV przeciw buchalterii świata. AI nie policzy dobra i zła (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 09.06.2026
