Portal „Tygodnik Powszechny” (16 czerwca 2026) publikuje wywiad z Carlo Masalą, profesorem Uniwersytetu Bundeswehry w Monachium, poświęcony relacjom polsko-niemieckim w sferze obronności, zagrożeniu rosyjskiemu i przyszłości NATO. Masala przedstawia się jako realista strategiczny, który uznaje Polskę za pierwszą linię obrony Europy, wskazuje na słabości niemieckiej polityki zbrojeniowej — braki kadrowe, ryzyko polityczne związane z AfD oraz pułapkę rozejmu — i postuluje głębszą integrację militarną obu krajów. Wywiad jest napisany w tonie technokratycznym, pozbawionym jakiegokolwierz duchowego wymiaru, co czy typowym dla świeckiego dyskursu geopolitycznego, w którym człowiek jest jedynie jednostką wojskową, a naród — zbiorem interesów strategicznych.
Geopolityka bez metafizyki — redukcja człowieka do jednostki wojskowej
Cały wywiad konstruowany jest w oparciu o paradygmat czysto naturalistyczny: bezpieczeństwo, siła militarna, odstraszanie, konfiguracja przywództwa europejskiego. Carlo Masala operuje kategoriami, które nie wykraczają poza porządek doczesny — mówi o „pierwszej linii obrony”, „systemach uzbrojenia”, „260 tysiącach żołnierzy”, „dronach obserwacyjnych” i „roku 2029″ jako hipotetycznym terminie rosyjskiej agresji. Jest to język, który całkowicie ignoruje rzeczywistość nadprzyrodzoną: nie ma w nim mowy o Bogu, o sądzie ostatecznym, o grzechu jako źródle wojny, o potrzebie nawrócenia narodów. „Co wtedy zrobimy? Będziemy musieli wykorzystać te siły, które mamy” — mówi Masala, jakby cała nadzieia ludzkości spoczywała w czołgach Leopard 2 i dronach. To jest duchowa pustka, która charakteryzuje cały przekaz „Tygodnika Powszechnego” w tej materii.
Pius XI w encyklice Quas Primas (1925) jednoznacznie nauczał: „Gdy Boga i Jezusa Chrystusa usunięto z praw i z państw i gdy już nie od Boga, lecz od ludzi wywodzono początek władzy, stało się iż zburzone zostały fundamenty pod tąż władzą, gdyż usunięto główną przyczynę, dlaczego jedni mają prawo rozkazywać, drudzy zaś mają obowiązek słuchać”. Wywiad z Masalą jest doskonałą ilustracją tej tezy — dyskurs o bezpieczeństwie prowadzony jest w całkowitym oderwaniu od Prawa Bożego, jakby Chrystus nie był Królem narodów, jakby Jego prawo nie obejmowało również spraw obrony i porządku społecznego.
Trójkąt Weimarski bez Króla — europejskie przywództwo w próżni duchowej
Masala krytykuje dotychczasową konfigurację europejskiego przywództwa skoncentrowaną na relacji Niemcy–Francja i postuluje włączenie Polski oraz Włoch. Mówi o „systematycznym włączaniu Polski we wszelkie inicjatywy dotyczące europejskiej obronności”. Brzmi to rozsądnie z punktu widzenia geostrategicznego, ale cały ten dyskurs jest pozbawiony fundamentu. Europa, która buduje swoje bezpieczeństwo bez uznania panowania Chrystusa Króla, buduje na piasku. „Nie odbiera rzeczy ziemskich Ten, który daje Królestwo niebieskie!” — przypomina hymn liturgiczny cytowany przez Piusa XI w Quas Primas. Ale odwrotność tej prawdy jest również prawdziwa: Ten, który odbiera Królestwo niebieskie, nie może zagwarantować rzeczy ziemskich.
Masala mówi o „konfiguracji europejskiego przywództwa” jak o kwestii czysto technicznej — kto, z kim, w jakim formacie. Nie pojawia się ani słowo o tym, że prawdziwy pokój możliwy jest jedynie w Królestwie Chrystusowym. „Wówczas to wreszcie będzie można uleczyć tyle wan, wówczas to będzie nadzieja, że prawo dawną powagę odzyska, miły pokój znowu powróci, z rąk miecze i broń wypadną, gdy wszyscy chętnie przyjmą panowanie Chrystusa i posłuszni Mu będą a każdy język wyznawać będzie, że Pan nasz Jezus Chrystus jest w chwale Boga Ojca” — pisał Pius XI. Zamiast tego Masala proponuje więcej dronów i lepszą integrację logistyczną.
Pułapka rozejmu — naturalistyczna wizja pokoju
Jednym z najciekawszych fragmentów wywiadu jest analiza ryzyka związanego z rozejmem na Ukrainie. Masala ostrzega: „Jeśli Rosjanie zachowają się sprytnie i nie będą kontynuować wojny zaraz następnego dnia po zawarciu rozejmu, to będziemy mieć taką debatę. Pojawią się głosy: przeznaczmy więcej pieniędzy na system opieki zdrowotnej, na cokolwiek, byle nie na nowe czołgi, samoloty i drony”. To trafna obserwacja psychologiczna i polityczna, ale jest ona pozbawiona głębszej perspektywy. Masala nie widzi, że pułapka rozejmu nie jest tylko problemem niemieckiej polityki wydatkowej — jest ona przejawem ogólnego zapomnienia o tym, że pokój to nie tylko nieobecność wojny, ale stan sprawiedliwości i prawdy.
Św. Augustyn w De Civitate Dei definiował pokój jako „tranquillitas ordinis” — spokój porządku, który możliwy jest tylko wtedy, gdy porządek ten jest zgodny z wolą Bożą. Pokój bez Chrystusa to nie pokój, lecz przerwa między wojnami. Masala, mówiąc o „roku 2029″ jako hipotetycznym terminie rosyjskiej agresji, traktuje czysto naturalistycznie to, co wymaga nadprzyrodzonej perspektywy — bo wojna, której się obawia, jest konsekwencją grzechu, apostazji i odrzucenia Boga przez narody.
AfD jako zagrożenie — ale jakie zagrożenie?
Masala poświęca uwagę Alternatywie dla Niemiec, wskazując, że partia ta ma w sondażach 27 proc. poparcia i kwestionuje podstawy relacji polsko-niemieckich. Mówi: „Obawiam się, że jeśli na Ukrainie dojdzie do rozejmu, i jeśli Rosja będzie np. przez rok siedzieć cicho, nie zagrozi żadnemu sąsiadowi ani reszcie Ukrainy, to wtedy w Niemczech na pewno uaktywnią się siły, które zaczną wołać: czy musimy wydawać aż tyle na obronę, skoro Rosja już nie kontynuje wojny?”. To trafna analiza polityczna, ale Masala nie docenia głębszego zagrożenia. AfD nie jest jedynie partią, która chce ciąć wydatki obronne — jest ona przejawem duchowej Europy, która szuka tożsamości w nacjonalizmie, a nie w katolicyzmie. Problem nie polega na tym, że AfD chce mniej czołgów, ale na tym, że żadna siła polityczna w Niemczech — ani AfD, ani CDU, ani SPD — nie proponuje powrotu do Chrystusa Króla jako fundamentu porządku społecznego i międzynarodowego.
Masala mówi o AfD z perspektywy czysto proceduralnej: „AfD ma w sondażach 27 proc. poparcia i jest daleka od samodzielnej większości, a wszystkie inne partie deklarują, że nie wejdą z nią w koalicję. Uważam, że AfD nie dojdzie u nas nigdy do władzy na szczeblu federalnym”. To optymistyczna ocena, ale opiera się na założeniu, że istniejące struktury polityczne są wystarczające, by powstrzymać zło. Historia uczy inaczej — struktury polityczne same w sobie nie chronią przed apostazją, jeśli nie mają fundamentu w wierze.
Broń atomowa i parasol nuklearny — fałszywe bezpieczeństwo
Masala odpowiada na pytanie o broń atomową dla Niemiec: „Nie ma żadnej ważnej siły politycznej, która chciałaby, aby Niemcy miały broń atomową. Jesteśmy krajem z największą liczbą ludzi w Europie, potęgą gospodarczą. Gdybyśmy zbudowali jedną z największych armii konwencjonalnych i do tego pozyskali broń jądrową, zniszczyłoby to europejską równowagę sił”. To rozumowanie czysto humanistyczne — równoważa sił, balansuje interesami, unika destabilizacji. Ale gdzie w tym rozumowaniu jest miejsce na Bożą Opatrzność? Gdzie jest świadomość, że to Bóg, a nie równowaga sił, jest ostatecznym gwaranciem bezpieczeństwa?
Masala mówi o „parasolu nuklearnym” Francji jako uzupełnieniu amerykańskiej ochrony: „Problem, który może wkrótce zaistnieć, to tak naprawdę stary problem NATO, sięgający lat 50. i 60. XX w.: dlaczego USA miałyby ryzykować zniszczenie Nowego Jorku dla ochrony kiedyś Berlina, a dziś Gdańska?”. To pytanie jest retoryczne w ustach Masali — zakłada on, że odpowiedź jest negatywna i że trzeba szukać alternatyw. Ale prawdziwa odpowiedź na pytanie o bezpieczeństwo Europy nie leży w parasolach nuklearnych, lecz w powrocie do Boga. „Bóg toleruje no example of conduct more from others than from priests when He sees those, whom He ordains for the improvement of others, give example of their own depravity” — pisał św. Grzegorz Wielki, cytowany przez Piusa IX w Quanto Conficiamur Moerore. Narody, które dają przykład własnej deprawacji, nie mogą liczyć na Bożą ochronę, niezależnie od tego, ile czołgów i głowic nuklearnych posiadają.
Polska jako pierwsza linia obrony — ale obrony czego?
Masala wielokrotnie podkreśla, że Polska jest pierwszą linią obrony Europy: „Jeśli dojdzie do konfliktu z Rosją, kraje bałtyckie i Polska są pierwszą linią obrony”. To stwierdzenie jest geostrategicznie słuszne, ale pozbawione jest głębszego sensu. Polska jest pierwszą linią obrony czego? Zachodu liberalnego? Unii Europejskiej? NATO? A może chrześcijaństwa? Masala nie zadaje tego pytania, bo jego światopogląd nie pozwala mu na taką perspektywę.
Tymczasem Polska historycznie była „antemurale christianitatis” — murem chrześcijaństwa. To nie była metafora geostrategiczna, lecz rzeczywistość duchowa. Polska broniła nie tylko swoich granic, lecz cywilizacji chrześcijańskiej. Dziś, gdy „Tygodnik Powszechny” publikuje wywiad o obronności Polski, nie ma w nim ani słowa o tym dziedzictwie. Polska jest traktowana jako kolejny kraj NATO, kolejna jednostka w zintegrowanym planowaniu obronnym, a nie jako naród, którego misja duchowa przekracza kwestie logistyczne.
„Wyluzujcie” — rada bez fundamentu
Na końcu wywiadu Masala kieruje do Polaków prostą radę: „Zaniepokojonym o niemieckie zbrojenia mówię: wyluzujcie. Przecież tych 260 tys. żołnierzy i 200 tys. rezerwistów nie obronią samodzielnie Niemiec. W razie czego potrzebowalibyśmy na ratunek żołnierzy polskich, francuskich”. To rada pragmatyczna, ale opiera się na fałszywym założeniu, że problem bezpieczeństwa można rozwiązać większą liczbą żołnierzy i lepszą koordynacją. Prawdziwe bezpieczeństwo nie liczy się w tysiącach żołnierzy, lecz w wierności Bogu. „Nie przez co innego szczęśliwe państwo — a przez co innego człowiek, państwo bowiem nie jest czym innym, jak zgodnym zrzeszeniem ludzi” — pisał św. Augustyn, cytowany przez Piusa XI. Państwo, które jest zgodnym zrzeszeniem ludzi w grzechu, nie jest szczęśliwe, nawet jeśli ma najsilniejszą armię konwencjonalną w Europie.
Milczenie o najważniejszym
Cały wywiad z Carlo Masalą jest przykładem systemowego przemilczenia tego, co najważniejsze. Nie ma w nim ani słowa o Bogu, o Chrystusie Królu, o potrzebie nawrócenia narodów, o grzechu jako źródle wojny, o sakramenchtach jako źródle łaski, o modlitwie jako najpotężniejszej broni. Masala mówi o dronach, czołgach, rozejmu i sondażach, ale milczy o tym, co decyduje o losach narodów — o ich stosunku do Boga.
Pius IX w Quanto Conficiamur Moerore (1863) pisał: „Eternal salvation cannot be obtained by those who oppose the authority and statements of the same Church and are stubbornly separated from the unity of the Church and also from the successor of Peter, the Roman Pontiff, to whom 'the custody of the vineyard has been committed by the Savior'”. Jeśli więc nawet ziemskie bezpieczeństwo wymaga podporządkowania się prawu Bożemu, jakże bardziej prawdziwa ochrona narodów — ta, która obejmuje zbawienie dusz — wymaga powrotu do Chrystusa i Jego Kościoła.
„Tygodnik Powszechny”, publikując ten wywiad, nie tylko nie przypomina o tej prawdzie, ale wzmacnia naturalistyczną iluzję, że bezpieczeństwo można zbudować na czołgach i dronach. To jest duchowe bankructwo, które jest owocem apostazji posoborowej — apostazji, która zredukowała wiarę do moralnego humanitaryzmu, a geopolitykę do technokratycznego zarządzania ryzykiem. Prawdziwy pokój i prawdziwe bezpieczeństwo przyjdą dopiero wtedy, gdy narody powrócą do Chrystusa Króla — a nie do kolejnego układu NATO.
Za artykułem:
Czy Polska może liczyć na Niemcy w razie wojny z Rosją? Odpowiada Carlo Masala (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 16.06.2026
