Kultura

Kultura

Marcin Świetlicki i mrok wolności: analiza „Wypisów” na łamach „Tygodnika Powszechnego”

Portal „Tygodnik Powszechny” (21 kwietnia 2026) promuje najnowszy tom poezji Marcina Świetlickiego pt. „Wypisy (wiersze 2023-2025)”, wydany przez Wydawnictwo a5. Recenzent, występujący pod pseudonimem „Lektor”, kreśli biografię poety, poczynając od jego debiutu w krakowskim Klubie Inteligencji Katolickiej w 1984 roku, poprzez służbę w LWP, pracę korektora w „Tygodniku”, aż po…

Tradycyjna msza święta w kościele z witrażami i młody mężczyzna z mikrofonem symbolizujący konflikt między tradycją a postmodernizmem
Kultura

Język w trybie ciągłej transmisji – dekonstrukcja poetyckiej pogoni za ułudą

Portal „Tygodnik Powszechny” (numer 17/2026) publikuje tekst Jacka Napory poświęcony tomikowi „LIVESTREAM” Jakuba Gutkowskiego. Autor recenzji przedstawia współczesną poezję jako pole nieustannego przepływu, gdzie język nie porządkuje rzeczywistości, lecz ją nadpisuje, a tożsamość podmiotu jest jedynie „chwilowym układem sił”. Artykuł celebruje „debiut” jako intelektualną deklarację i sytuuje autora w nurcie…

Kultura

Jak zachęcać dzieci do czytania? Najciekawsze lekcje z Bolonii

Artykuł z portalu „Tygodnik Powszechny” (21 kwietnia 2026) relacjonuje wydarzenia z Międzynarodowych Targów Książki dla Dzieci w Bolonii, skupiając się na globalnych strategiach promocji czytelnictwa. Autorka, Monika Ochędowska, przywołuje przykłady z Estonii, Wielkiej Brytanii czy Finlandii, gdzie książka ma konkurować z ekranami, stając się „cool” i „slay”. Eksperci i wydawcy…

Organista grający w tradycyjnym kościele katolickim, w pełnym skupieniu i modlitwie.
Kultura

Muzyka Bacha w służbie humanizmu? Laicka interpretacja „Sztuki fugi”

Portal Więź.pl (29 października 2025) prezentuje analizę ostatniego dzieła Jana Sebastiana Bacha „Die Kunst der Fuge” przez pryzmat filozofii egzystencjalnej. Autor, Józef Majewski, zestawiając różne wykonania utworu, sięga do koncepcji Paula Ricoeura („bycie przeciwko śmierci”) i Martina Heideggera („trwoga przed nicością”), sugerując, że muzyka Bacha stanowi metafizyczną walkę z przemijaniem. Pominięcie religijnego fundamentu twórczości lipskiego kantora odsłania głęboką duchową pustkę współczesnej interpretacji sztuki.

Kneeling monk in traditional habit praying before a cross, with a distant figure walking away on a mountain path, symbolizing the contrast between Catholic perseverance and modernist resignation.
Kultura

Naturalistyczna apoteoza ludzkich ograniczeń w duchu modernizmu

Portal Więź.pl (31 października 2025) publikuje artykuł Damiana Jankowskiego, w którym autor – powołując się na osobiste doświadczenia górskich wędrówek – dowodzi, że „nie każdy musi być premierem ani chodzić po górach, by wieść satysfakcjonujące życie”. Tekst gloryfikuje akceptację ludzkich ograniczeń jako rzekomo wystarczającą podstawę samorealizacji, całkowicie pomijając nadprzyrodzony cel człowieka.

Ksiądz katolicki stoi w malowniczym krajobrazie górskim, kontemplując naturę jako dzieło Boże.
Kultura

Modernistyczna iluzja natury: Krytyka wystawy „Wzdłuż milczącej fali” w perspektywie katolickiej tradycji

Portal „Tygodnik Powszechny” (30.10.2025) przedstawia wywiad z Weroniką Kobylińską, kuratorką wystawy „Wzdłuż milczącej fali” w ramach Warsaw Gallery Weekend. Ekspozycja zestawia archiwalne fotografie z Fundacji Archeologii Fotografii (m.in. Zbigniew Dłubak, Lucjan Demidowski, Wojciech Hermanowicz) ze współczesnymi fotoobiektami Ewy Doroszenko. Kluczowym wątkiem jest „sproblematyzowanie” pejzażu jako konstruktu kulturowego i krytyka „wzrokocentrycznej” percepcji natury w kontekście antropocenu. Kuratorka deklaruje intencję przełamania „estymy wobec malarstwa” na rzecz docenienia materialności fotografii oraz „autokrytyki instytucjonalnej” poprzez „rozszczelnienie” formuły wystawienniczej.

Poważna procesja katolicka z modlącymi więrzącymi przed relikwiami świętego, w tle niepoważna zabawa z przebranymi dziećmi i ogniem, symbolizująca profanację tradycji.
Kultura

Maskarada świętości: pseudokatolicka zabawa zamiast prawdziwej czci

Portal Opoka (30 października 2025) relacjonuje proliferację tzw. „Marszów Wszystkich Świętych” organizowanych w polskich parafiach jako alternatywę dla Halloween. Wydarzenia te obejmują korowody w strojach „świętych”, konkursy przebieranek, tańce przy ogniskach oraz „słodkie poczęstunki”. W niektórych przypadkach elementy modlitewne (Msza św., różaniec) mieszają się z rozrywkowymi, jak np. w Zalesiu Górnym, gdzie po przemarszu zaplanowano „pieczenie kiełbasek” i „konkursy”. Kilka ośrodków (Marki, Warszawa-Śródmieście) próbuje nadać wydarzeniom charakter czuwania z relikwiami.

Tradycyjny kościół katolicki z figurą Matki Bożej, otoczoną świecami, z cieniem symbolizującym profanację sztuki sakralnej.
Kultura, Wyróżnione

Profanacja roli Matki Bożej w filmie Gibsona: aktorka aborcjonistka jako Marja

Portal Opoka (29 października 2025) relacjonuje dyskusję wokół obsadzenia Kasi Smutniak w roli Matki Bożej w filmie Mela Gibsona „Pasja. Zmartwychwstanie Chrystusa”. Artykuł rozwija sofistyczną argumentację, sugerującą możliwość oddzielenia moralnego zepsucia artysty od dzieła sakralnego. Autor powołuje się na przykład Caravaggia i Rafaela, by dowodzić, że „Kościoły pełne są dzieł tworzonych przez artystów, którzy nie żyli moralnie”, pomijając fundamentalną różnicę między prywatnymi grzechami a publiczną apostazją.

Kapelan modli się przed obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej w opuszczonym kościele, z widokiem na ruinę Soplicowa w tle.
Kultura

„Pan Tadeusz” w teatrze współczesnym: degradacja mitu czy krytyczne odczytanie?

Portal Tygodnik Powszechny (28 października 2025) relacjonuje dwie współczesne inscenizacje „Pana Tadeusza” – rapową wersję Kamila Białaszka w Teatrze Polskim w Poznaniu oraz krytyczną interpretację Wojtka Klemma w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie. Artykuł Dariusza Kosińskiego wskazuje na problem kanonicznego statusu dzieła Mickiewicza, które stało się przedmiotem „walenia bejsbolem” przez młodych twórców. Podczas gdy spektakl Białaszka redukuje epopeję do patologicznego obrazu „żuli, dziwek i dilerów”, Klemm koncentruje się na wyciągnięciu „nieoczywistych wątków” – zwłaszcza perspektywy chłopskiej i kobiecej. Oba podejścia zdradzają głęboką niezdolność do uchwycenia transcendencji dzieła w imię świeckiego aktywizmu.

Przewijanie do góry