Portal Opoka (14 grudnia 2025) przedstawia żywot Jana od Krzyża jako wzór duchowości, jednak już sam tytuł – „doktora Kościoła i mistrza mistyki” – zdradza tendencję do instrumentalizacji świętego dla potrzeb współczesnej dewocji. Autorzy opisują reformatorską działalność hiszpańskiego karmelity, podkreślając jego doświadczenia mistyczne i cierpienia prześladowanego przez przeciwników reformy. Szczególną uwagę poświęcają doktrynie „nocy ciemnej” i „zjednoczenia mistycznego”, przedstawiając ją jako uniwersalny klucz do świętości. „Dzieła św. Jana opisują, w jaki sposób to oczyszczenie jest możliwe i jak człowiek osiąga najbardziej intymne zjednoczenie z Bogiem, które mistycy nazywają «małżeństwem mistycznym»”.