Portal Opoka (opoka.org.pl) informuje o wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie, który uniewinnił żołnierza Karola S. od zarzutu przekroczenia uprawnień przy użyciu broni służbowej na granicy z Białorusią. Incydent z marca 2024 roku, gdy 25-latek oddał 12 strzałów w kierunku grupy migrantów, funkcjonariuszy SG i własnych żołnierzy, wywołał gorącą dyskusję polityczną o granicach uprawnień żołnierzy strzegących granic. Sędzia Radosław Hunek uznał, że żołnierz działał zgodnie z konstytucyjnym obowiązkiem obrony ojczyzny, a prokuratura „całkowicie chybionie” oceniła sytuację. Wyrok ten stanowi rzadki przekaz dla polskich żołnierzy, że państwo ich nie porzuci – choć w kontekście całokształtu informacji zawartych na portalu, warto zauważyć, że treść artykułu jest wolna od ocen moralno-duchowych, koncentrując się wyłącznie na aspekcie prawno-militarnym.
Granica państwa, granica odpowiedzialności
Artykuł z portalu Opoka precyzyjnie relacjonuje przebieg procesu i argumentację sądu. Wojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie stanowczo odrzucił stanowisko prokuratury, która twierdziła, że żołnierze oddelegowani do pomocy Straży Granicznej „całkowicie tracą status żołnierza” i powinni używać broni wyłącznie w celu zaalarmowania. Sędzia Hunek podkreślił, że każdy żołnierz ma konstytucyjny i ustawowy obowiązek obrony granic, a zgodnie z art. 11 ustawy o obronie ojczyzny Siły Zbrojne mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego „w sposób adekwatny do zagrożenia”. To stanowisko jest zgodne z nauką katolicką o prawie do obrony własnej i wspólnego dobra. Św. Tomasz z Akwinu w Summa Theologiae (II-II, q. 64, a. 7) nauczał, że „czyn obronny może mieć dwa skutki: jeden – ocalenie własnego życia, drugi – zabicie napastnika”, a ten pierwszy jest moralnie dopuszczalny, jeśli intencja jest właściwa. Żołnierz Karol S., oddając strzały ostrzegawcze, działał w granicach tego zasadniczego prawa naturalnego.
Prawo nie może ustępować przed bezprawiem
Najsilniejszym fragmentem wyroku jest stwierdzenie sędziego: „Prawo nie może ustępować przed bezprawiem. Nie jest tak, że człowiek broniący swojego kraju, ma w takiej sytuacji salwować się ucieczką”. Te słowa oddają esencję katolickiej nauki o sprawiedliwości. Pius XI w encyklice Quas Primas (1925) podkreślał, że Chrystus Król panuje nie tylko w umysłach, ale i w sprawach doczesnych, a obowiązki obywatelskie wynikają z Jego suwerenności. Obrona granicy państwa przed nielegalną inwazją jest aktem sprawiedliwości, który – w świetle prawa naturalnego – nie wymaga dyspensy od samego państwa, które powinno być pierwszym gwarantem bezpieczeństwa swoich obywateli. Fakt, że miesiąc później w tym samym miejscu zginął żołnierz ugodzony nożem, potwierdza trafność oceny sędziego i realność zagrożenia, z jakim zmierzali się strżegący granicy.
Brak wymiaru duchowego w relacji medialnej
Artykuł z portalu Opoka, choć rzetelny w przekazie faktograficznym, pozostaje w całości w sferze świeckiej – prawnej i militarnej. Nie znajdziemy w nim ani słowa o tym, że obrona ojczyzny ziemskiej, choć słuszna, jest tylko cieniem obrony ojczyzwy niebieskiej. Św. Augustyn w De Civitate Dei pisał: „Miasto niebieskie, podczas swego wygnania na ziemi, zbiera obywateli wszystkich narodów” – przypominając, że ostateczna wierność należy Bogu, a nie instytucjom politycznym. Brak tego kontekstu w relacji medialnej jest zrozumiały dla portalu informacyjnego, ale katolicki czytelnik powinien pamiętać, że żołnierz chrześcijanin, stając na straży granicy, powinien również stanąć na straży własnej duszy – przed pychą, nienawiścią i obojętnością na krzyż.
Żołnierz między obowiązkiem a systemem
Warto zauważyć, że oskarżony Karol S. po ogłoszeniu wyroku powiedział: „Państwo polskie powinno lepiej chronić swoich żołnierzy czy funkcjonariuszy” i zaapelował, by politycy „nie próbowali robić sobie PR z naszego zwycięstwa”. To słowa człowieka, który doświadczył, jak system prawno-polityczny może obrócić obowiązek służby w zarzut. W kontekście katolickiej nauki społecznej, państwo ma obowiązek nie tylko wymagać posłuszeństwa, ale i zapewnić sprawiedliwość tym, którzy działają w jego imieniu. Leon XIII w encyklice Rerum Novarum (1891) podkreślał, że „prawo własności musi być zgodne z prawem naturalnym”, a zatem prawo do obrony – również instytucjonalne – musi być poparte odpowiedzialnością wobec obywatela.
Kontrasty portalu: od granicy po „edukację zdrowotną”
Ciekawy kontrast stanowią inne informacje zamieszczone na portalu Opoka. Obok relacji o uniewinnieniu żołnierza znajdują się artykuły o „obowiązkowej edukacji zdrowotnej” w szkołach, którą biskup Osial określił jako „podważającą prymat małżeństwa i rodziny zawarty w Konstytucji”. Jest to zgodne z nauczaniem katolickim – encyklika Humanae Vitae Pawła VI (1968) i nauczanie Theologiae Corporis Jana Pawła II jednoznacznie podkreślają, że seksualność człowieka powinna być ukazywana w perspektywie prorodzinnej. Jednocześnie portal przytacza słowa biskupa Jeża, który wzywa urzędników do „niezłomności i świadectwa wiary” – co w kontekście debaty o związkach partnerskich jest aktualnym wezwaniem do stania po stronie niezmiennego prawa Bożego.
Podsumowanie
Wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie jest sprawiedliwy i zgodny z prawem naturalnym. Żołnierz Karol S. został uniewinniony, a jego działanie – obrona granicy przed nielegalną inwazją – zostało uznane za zgodne z obowiązkiem służby. Jednocześnie katolicki czytelnik powinien pamiętać, że ojczyzna ziemska jest tylko przygotowaniem do ojczyzny niebieskiej, a obowiązek obrony – choć słuszny – nie może stać się bożkiem. Jak napisał św. Paweł: „Nie odbiera rzeczy ziemskich Ten, który daje Królestwo niebieskie” (hymn Crudelis Herodes). Żołnierz chrześcijanin powinien również bronić własnej duszy – przed pychą, nienawiścią i obojętnością na krzyż.
Za artykułem:
Żołnierz uniewinniony w sprawie użycia broni przy granicy z Białorusią (opoka.org.pl)
Data artykułu: 27.05.2026
