Portal „Gość Niedzielny” relacjonuje wypowiedź szefa ukraińskiego MSZ Andrija Sybiha, który w obliczu zaostrzania relacji polsko-ukraińskich — wywołanych mianowaniem jednostki specjalnej imienia „Bohaterów UPA” — wzywał do powrotu do „konstruktywnego dialogu” i ostrzegał przed „nakręcaniem spirali nienawiści” w obliczu „odwiecznego wroga, Rosji”. Sybiha podkreślał, że żołnierze ukraińscy „bronią całej Europy” i nie mieli zamiaru urażania Polaków, a decyzja o nazwie była wyborem samych żołnierzy. Przypomniał też o wspólnych ekshumacjach i Kongresie Historyków jako modelu rozwiązywania sporów. Jednocześnie redakcja „Gościa Niedzielnego” zamieściła ostrzeżenie, że „brak empatii dla Polaków w kwestiach historycznych na Ukrainie jest porażający”.
Dyplomatyczny język w miejsce prawdy historycznej
Analiza wypowiedzi Sybiha ujawnia charakterystyczny dla współczesnej dyplomacji język unikania i relatywizowania. Mówi się o „konstruktywnym dialogu”, „wzajemnym szacunku” i „merytorycznej debacie”, ale brak jednoznaczego potępienia zbrodni wołyńskich. Zamiast tego — próba przedstawienia UPA jako formacji antyrosyjskiej, a nie antypolskiej. To klasyczna technika retoryczna: odwrócenie uwagi od ofiary na rzecz sprawcy, poprzez ukazanie go jako kogoś, kto również „walczył przeciw imperializmowi”. Tymczasem rzeczywistość historyczna jest jednoznaczna: w lipcu 1943 roku Ukraińska Powstańcza Armia dokonała skoordynowanego ataku na około 150 miejscowości zamieszkanych przez Polaków, zabijając dziesiątki tysięcy cywilów — kobiet, dzieci, starców. To nie był „efekt symetrycznego konfliktu”, lecz zaplanowana ludobójcza czystka etniczna.
Milczenie o zbrodni — forma jej kontynuacji
W artykule pomijany jest fundamentalny fakt: Polska uznaje rzeź wołyńską za ludobójstwo, podczas gdy Ukraina oficjalnie odrzuca tę kwalifikację. To nie jest kwestia „różnej perspektywy historycznej”, lecz moralnego bankructwa. Gdy strona ukraińska odmawia uznania zbrodni za taką, kontynuuje ją w sferze symbolicznej — mianując jednostki wojskowe imieniem jej sprawców. W takim kontekście wzywanie do „dialogu” bez uprzedniego uznania prawdy staje się formą agresji moralnej. Jak nauczał św. Augustyn, „pociecha grzesznika jest zbrodnią” — a więc też pociecha sprawcy zbrodni, poprzez relatywizację jego czynu.
Rosja jako pretekst do łagodzenia prawdy
Sybiha wykorzystuje zagrożenie rosyjskie jako argument za wstrzymaniem krytyki wobec Ukrainy. To manipulacja emocjonalna: sugeruje się, że w obliczu wspólnego wroga nie wolno podważać „jedności frontu” poprzez przypominanie o zbrodniach. Tymczasem prawdziwa solidarność nie może być zbudowana na fałszie. Kościół nigdy nie nauczał, że w imię „wyższych celów” należy milczeć o niesprawiedliwości. Wręcz przeciwnie — encyklika Quas Primas Piusa XI podkreśla, że Chrystus Król wymaga sprawiedliwości we wszystkich stosunkach, także między narodami. Milczenie o zbrodni nie służy pokoju, lecz tylko odkłada konflikt na przyszłość.
„Gość Niedzielny” wobec granicy kompromisu
Redakcja „Gościa Niedzielnego” zamieściła sformułowanie, że „brak empatii dla Polaków jest porażający” — co jest słabym, ale jedynym głosem sprzeciwu w tekście. Brak jednak głębszej refleksji teologicznej: czy można budować „dialog” z krajem, który gloryfikuje sprawców ludobójstwa? Czy nie jest to forma współudziału w zbrodni milczenia? Portal katolicki powinien mieć odwołać się do nauki społecznej Kościoła, która jednoznacznie stwierdza, że prawo do prawdy jest fundamentem sprawiedliwości i pojednania. Bez uznania prawdy o rzezi wołyńskiej żadne „ekshumacje” i „kongresy historyków” nie przyniosą autentycznego pojednania.
Katolicka perspektywa: prawda jako fundament pojednania
Prawdziwy dialog między Polską a Ukrainą możliwy jest tylko na fundamencie uznania prawdy historycznej. Kościół naucza, że pojednanie wymaga czterech kroków: uznania zbrodni, skruchy, prośby o przebaczenie i naprawieny szkody. Dopóki strona ukraińska nie pierwszego kroku nie uczyni — a wręcz gloryfikuje sprawców — każdy „dialog” będzie tylko grą dyplomatyczną. Katolici polscy powinni żądać od swoich biskupów i mediów katolickich jednoznecznego stanowiska: nie ma pojednania bez prawdy, nie ma pojednania z bluźnierstwem, nie ma pojednania z gloryfikacją zbrodni.
Zagrożenie duchowe: narody bez prawdy
Sytuacja polsko-ukraińska jest także ostrzeżeniem duchowym. Narody, które odrzucają prawdę historyczną, budują swoje relacje na kłamstwie — a kłamstwo jest synonimem szatana. Encyklika Quas Primas przestrzegała: gdy Chrystus jest usunięty z życia publicznego, ginąć muszą narody. To samo dotyczy relacji międzynarodowych: bez prawdy nie ma trwałego pokoju, jest tylko tymczasowe przymierze oparte na wspólnym wrogu — które rozpadnie się, gdy wroga nie będzie. Prawdziwa solidarność narodów może być tylko w Chrystusie, który jest „Prawdą” (J 14,6) — a więc wymaga uznania prawdy historycznej, nawet gdy jest bolesna.
Za artykułem:
Zaostrzenie relacji między Ukrainą i Polską nie służy ani, nam ani wam (gosc.pl)
Data artykułu: 03.06.2026
