Portal NCRegister (15 czerwca 2026) informuje, że władze pakistańskiej prowincji Pendżab przejęły Ewing Hall — stuletni budynek związany z Forman Christian College University w Lahore — pod pretekstem prac restauracyjnych. Chrześcijańscy przywódcy i organizacje praw mniejszości ostrzegają, że rząd może na stałe utracić prawo własności do tej nieruchomości. Rektor FCCU Jonathan Addleton nazwał tę akcję „przymusowym przejęciem”, podczas gdy minister informacji Pendżabu Azma Bokhari twierdzi, że umowa najmu wygasła, a najemca zaległ z płatnościami. Sprawa ta ponownie zwróciła uwagę na szerszy problem znacjonalizowanych nieruchomości kościelnych w Pakistanie, gdzie — według danych z 2020 roku — 118 chrześcijańskich instytucji edukacyjnych pozostaje pod kontrolą rządu.
Faktografia przejęcia: przymus czy prawo?
Przedstawione w artykule fakty rysują obraz instytucji kościelnej, która przez ponad sto lat pełniła misję edukacyjną w sercu Lahore, a teraz zmuszona jest bronić swojego prawa do istnienia przed aparatem państwowym. Jonathan Addleton, rektor Forman Christian College University, w wystąpieniu wideo opisał działania władz jako „przymusowe przejęcie„, wskazując, że umowa najmu została wielokrotnie odnawiana, a ostatnio przedłużona „daleko na lata 2040.” Uniwersytet otrzymał zaledwie 24 godziny na usunięcie mienia ruchomego — od generatorów po zabytkowe artefakty — co Addleton uznał za fizycznie niemożliwe. Tymczasem minister informacji Pendżabu Azma Bokhari przedstawiła diametralnie odminą wersję: umowa najmu rzekomo wygasła, a najemca zaległ z płatnościami sięgającymi 1975 roku, co w skali 107,79 miljonów rupii (około 387 000 dolarów) stanowi poważne roszczenie finansowe.
Dokumenty przedstawione przez rząd twierdzą, że grunt był wynajmowany wyłącznie na cele edukacyjne, ale nie był wykorzystywany jako taki od 2015 roku. Pastor Reuben Qamar z Kościoła Presbyteriańskiego na kampusie FCCU podważa tę narrację, wyjaśniając, że kolegium odmówiło płacenia czynszu przez trzy dekady nacjonalizacji, gdy budynek znajdował się pod kontrolą rządową. „Byliśmy w trakcie negocjacji z urzędnikami w sprawie obniżki czynszu, gdy doszło do przejęcia” — powiedział Qamar. Budynek został opuszczony w 2018 roku z powodu pęknięć w konstrukcji, a następnie pandemia COVID-19 wstrzymała dalsze działania. Dopiero niedawno firma specjalistyczna zakończyła ocenę bezpieczeństwa budynku.
Język komunikatu: neutralność jako maska obojętności
Analiza językowa artykułu ujawnia charakterystyczną dla świeckich mediów neutralność, która w praktyce stanowi formę obojętności wobec duchowego wymiaru zdarzeń. Artykuł operuje słownikiem prawno-administracyjnym: „przejęcie”, „umowa najmu”, „zaległe płatności”, „projekt odrodzenia dziedzictwa”. Brak jakiejkolwiek refleksji nad tym, że przejęcie chrześcijańskiej instytucji edukacyjnej w kraju, gdzie mniejszości religijne są systemowo dyskryminowane, ma wymiar nie tylko prawny, ale i duchowy. Słowo „dziedzictwo” pojawia się w kontekście architektonicznym, nigdy zaś w kontekście dziedzictwa wiary, które FCCU reprezentowało przez ponad sto pięćdziesiąt lat. Artykuł cytuje ostrzeżenie Nasira Williama, konwentora Forum Mniejszości Pakistanu, że takie działania „naruszają konstytucyjne i prawne zasady” oraz są „głębokim zagrożeniem dla ochrony, godności i równego obywatelstwa mniejszości”. Jest to sformułowanie prawidłowe w swoim naturalnym wymiarze, ale pozbawione najważniejszego: uświadomienia, że godność człowieka wynika z jego stworzenia na obraz Boży („Stworzył Boga człowieka na swój obraz” — Rdz 1,27 Wlg), a nie z przyznanych przez państwo praw obywatelskich.
Teologiczna perspektywa: Kościół w diaspore przesiedleńców
Forman Christian College University, założone w 1864 roku przez amerykańskich misjonarzy presbyteriańskich, stanowi w Pakistanie unikalne zjawisko: jedyny uniwersytet kościelny posiadający statut chartered university. Jego historia jest nierozerwalnie związana z misją ewangelizacyjną, która w XIX wieku przybierała formę edukacji — nie dlatego, że edukacja była celem samym w sobie, lecz dlatego, że otwierała drogę do poznania Prawdy objawionej. Nacjonalizacja w 1972 roku za rządów Zulfikara Ali Bhutto wpisała się w szerszy wzorzec świeckiego etatyzmu, który traktował instytucje kościelne jako przedmioty polityczne, a nie jako część Mistycznego Ciała Chrystusa. Zwrot zarządu do Kościoła Presbyteriańskiego w 2003 roku miał być aktem sprawiedliwości — stał się jednak preludium do kolejnej rundy konfliktu.
W świetle encykliki Quas Primas Piusa XI (1925) panowanie Chrystusa Króla rozciąga się na wszystkie narody i wszystkie sfery życia — w tym edukację. „Królestwo Odkupiciela naszego obejmuje wszystkich ludzi — jak o tym mówi nieśmiertelnej pamięci Poprzednik nasz, Leon XIII — (…) panowanie Jego obejmuje także wszystkich niechrześcijan, tak, iż najprawdziwiej cały ród ludzki podlega władzy Jezusa Chrystusa.” Przejęcie chrześcijańskiej instytucji edukacyjnej przez państwo islamskie jest aktem sprzecznym z tym panowaniem, niezależnie od tego, czy dokonuje się ono w imię prawa cywilnego, czy interesu finansowego.
Symptomatyczny wzorzec: nacjonalizacja jako narzędzie ucisku
Artykuł wspomina, że według Lahorskiego Centrum Sprawiedliwości Społecznej 118 chrześcijańskich instytucji edukacyjnych pozostaje pod kontrolą rządu prowincjonalnego. To nie jest przypadek — jest to systemowa polityka, której celem jest stopniowe wynarodowanie dziedzictwa chrześcijańskiego w Pakistanie. Wymieniona w artykule szkoła Rang Mahal School, opisana jako pierwsza anglojęzyczna instytucja w północnych Indiach, jest tego jaskrawym przykładem: mimo dyskusji o zwrocie tych nieruchomości „nic się nie materializowało”. W kontekście pakistańskim, gdzie chrześcijanie stanowią zaledwie około 1,6% populacji, takie działania mają charakter nie tylko administracyjny, ale i duchowy — są formą tłamszenia świadectwa wiary w społeczeństwie zdominowanym przez islam.
Pius IX w encyklice Quanto Conficiamur Moerore (1863) pisał o „diabelskiej nienawiści Chrystusa, Jego Kościoła, nauczania i tego Stolicy Apostolskiej„, która objawia się w „bezecnym plądrowaniu dóbr kościelnych” i „gorzkim, cięgłym nadużyciu wobec poświęconych sług Kościoła”. Choć kontekst historyczny jest odmienny — Pius IX pisał o Włoszech XIX wieku — mechanizm jest ten sam: władza świecka, kierującą się własnymi interesami, dąży do ograniczenia wpływów Kościoła, przejmując jego instytucje i marginalizując jego rolę w życiu publicznym.
Brak duchowego kontekstu w relacjonowaniu
Najcięższym błędem artykułu — a właściwie jego pominięciem — jest całkowity brak refleksji nad duchowym znaczeniem tego, co się dzieje. Ewing Hall to nie tylko budynek z 1916 roku; to miejsce, w którym przez pokolenia formowano umysły i dusze w duchu chrześcijańskim. Jego przejęcie to nie tylko kwestia prawa własności czy dziedzictwa architektonicznego — to akt, który ma wymiar eschatologiczny. Kiedy państwo islamskie przejmie chrześcijańską instytucję edukacyjną, nie tylko narusza prawa człowieka — stawia się w opozycji do Królestwa Chrystusa, które „nie jest z tego świata” (J 18,36 Wlg), ale którego wpływ na świat doczesny jest realny i mierzalny.
Artykuł cytuje Komisję Praw Człowieka Pakistanu, która ostrzega, że „zgłoszony termin eksmisji budzi poważne pytania dotyczące przejrzystości, należytego procesu i zarządzania wspólnym dziedzictwem„. Jest to sformułowanie techniczne, pozbawione głębi. Prawdziwe pytanie brzmi: czy państwo, które systemowo dyskryminuje mniejszości religijne, może być zaufanym strażnikiem „wspólnego dziedzictwa”? Czy nie jest tak, że „wspólne dziedzictwo” w ustach urzędnika pakistańskiego oznacza po prostu „dziedzictwo, które chcemy przejąć”?
Chrześcijańska solidarność wobec ucisku
Należy oddać sprawiedliwość chrześcijańskim przywódcom w Pakistanie: ich reakcja na przejęcie Ewing Hall jest godna podziwu. Jonathan Addleton nie ograniczył się do prawnych argumentów — wezwał do konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym z mniejszościami religijnymi Pakistanu, „dla których Forman znaczy tak wiele”. Pastor Reuben Qamar, choć sceptyczny co do zwrotu nieruchomości, nie tracił nadziei i kontynuował negocjacje. Nasir William z Forum Mniejszości Pakistanu domagał się „przejrzystego i bezstronnego śledztwa” — co w kontekście pakistańskim jest aktem odwagi.
W świetle nauki katolickiej solidarność z prześladowanymi braćmi w wierze nie jest opcją, lecz obowiązkiem. Św. Paweł napisał: „Jeden za wszystkich cierpi i raduje się” (1 Kor 12,26 Wlg). Przejęcie Ewing Hall to nie tylko problem pakistańskich chrześcijan — to problem całego Kościoła. Każdy budynek kościelny przejęty przez władzę świecką to świadectwo, że Królestwo Chrystusa jest wciąż kwestionowane przez potęgi tego świata. I choć „bramy piekła nie zwyciężą przeciwko Kościołowi” (Mt 16,18 Wlg), to nie oznacza, że Kościół nie musi walczyć — w imię Prawdy, sprawiedliwości i godności każdego człowieka.
Apel do świata: milczenie to zdrada
Artykuł kończy się słowami kluczowymi: „chrześcijanie w Pakistanie”. To niewystarczające. Prawdziwe pytanie brzmi: co robi świat chrześcijański, by wspierać swoich braci w wierze w krajach, gdzie ich prawa są systemowo łamane? Milczenie mediów, organizacji międzynarodowych i rządów zachodnich wobec prześladowań chrześcijan w Pakistanie, Indiecie, Chinach i krajach Bliskiego Wschodu jest formą zdrady. Pius XI w Quas Primas ostrzegał: „Gdy Boga i Jezusa Chrystusa usunięto z praw i z państw i gdy już nie od Boga, lecz od ludzi wywodzono początek władzy, stało się iż zburzone zostały fundamenty pod tąż władzą„. Przejęcie Ewing Hall jest konsekwencją tego zburzenia — państwo, które nie uznaje prawa Bożego, nie ma skrupułów, by łamać prawo ludzkie.
Chrześcijanie w Pakistanie nie są sami. Ale potrzebują nie tylko słów wsparcia — potrzebują konkretnych działań: presji dyplomatycznej, sankcji wobec rządów łamiących prawa mniejszości, wsparcia finansowego dla instytucji kościelnych zagrożonych nacjonalizacją. I przede wszystkim — potrzebują modlitwy. Bo jak napisał św. Paweł: „Nie jest nasza walka z krwią i z ciałem, ale z początkami, z władzą, z władczami świata tego mroku, z duchami złości w wysokościach” (Ef 6,12 Wlg).
Za artykułem:
Pakistan Government Takes Over Historic Christian College Building in Lahore (ncregister.com)
Data artykułu: 15.06.2026
