Artykuł z portalu EWTN News (21 czerwca 2026) informuje o wystawie rzadkich zabytków liturgicznych pochodzących z Bazyliki Grobu Świętego w Jerozolimie, obecnie prezentowanych w Kimbell Art Museum w Fort Worth w stanie Teksas. Wystawa, która potrwa do 12 lipca, obejmuje m.in. relikwiarz prawdziwego krzyża, ozdobną srebrną płytę, która wisiała w grobie Chrystusa, ornaty, świeczniki, kwiaty metalowe oraz liczne przedmioty liturgiczne używane w Jerozolimie przez setki lat. Królowie katolicy wysyłali te przedmioty do franciszkanów w Jerozolimie do celebracji Mszy Świętej na przestrzeni wielu lat. Podobna metalurgia była powszechna w Europie, ale często była przetapiana na potrzeby wojen lub tracona w wyniku klęsk żywiołowych. W Jerozolimie jednak przedmioty te zostały zachowane mimo wielu wojen i panowania Osmanów, Brytyjczyków, a w końcu państwa Izrael.
Zachowane skarby duchowości
Ekspozycja w Kimbell Art Museum prezentuje przedmioty, które przetrwały wieki dzięki temu, że niewielu ludzi o nich wiedziało. Europejczycy zapomnieli o nich na stulecia, a lokalne próby kontroli nad Kościołem Grobu Świętego doprowadziły do uszkodzenia i zniszczenia niektórych zabytków. Osmanowie ostatecznie uregulowali sytuację, a uszkodzone przedmioty były naprawiane przez rzemieślników. Bracia franciszkanie odzyskali również wiele przedmiotów i kupili niektóre od prawosławnych. Część z nich została nieodwracalnie uszkodzonych, ale wysłane do Wenecji we Włoszech, gdzie zostały przetopione, odlane ponownie i odesłane z powrotem do Jerozolimy. Podobne wysiłki były konieczne do naprawy kwiatów metalowych używanych do ozdabiania ołtarzy. W jerozolimskich suchych latach, od maja do września niewiele pada deszczu, a uprawa kwiatów jest trudna. Ozdobienie ołtarzy kwiatami metalowymi pozwala zaoszczędzić pieniądze i deficytową wodę. Na wystawie można zobaczyć historię weneckich artystów, którzy przetopili złamane srebrne przedmioty i wykonali dwie doświetl mnichom; jedna z nich, uszkodzona i odlana ponownie w 1762 roku, jest wystawiona obok innych eksponatów.
Darowizny monarchów
Monarchowie w poprzednich epokach rzadko odwiedzali Ziemię Świętą, dlatego wysyłali te przedmioty do franciszkanów. Wszystko, co zostało stworzone przez Francuzów, nosiło francuską symbolikę, taką jak lilie. Portugalczycy używali emblematów przedstawiających pięć tarcz. Jeden z książąt portugalskich podarował srebrną czystą do mycia stóp na liturgię Ostatniej Wieczerzy. Król Jan V sfinansował wykonanie lampy sanktuarium w latach 40. XVIII wieku; jednak dotarła ona do Jerozolimy dopiero w latach 50. XVIII wieku, gdy królem Portugalii był Józef I. W 1755 roku w Lizbonie wystąpiło trzęsienie ziemi, a większość podobnej metalurgii została zniszczona. Odwiedzający wyrazili wdzięczność za możliwość oglądania tych przedmiotów, podkreślając, że artyści tworzący dobre dzieła pomagają innym skupić się na Bogie podczas modlitwy.
Relikwie i ich znaczenie
Jednym z najważniejszych eksponatów jest relikwiarz prawdziwego krzyża, który jest częścią wystawy. W artykule pojawia się również wzmianka o tym, że papież Franciszek wręczył relikwię prawdziwego krzyża królowi Karolowi na jego koronację. To przypomina o znaczeniu relikwii w tradycji katolickiej, choć współczesne media często traktują je bardziej jako zabytki historyczne niż jako żywe znaki łaski. Wystawa obejmuje również humeral, pierwotnie używany do celów świeckich przez nieznanego muzułmana, który stał się własnością chrześcijanina i został przekształczon w welon używany przez kapłanów podczas adoracji eucharystycznej, aby kapłan musiał dotykać monstrancji. Jedna z prezentowanych chasuble zawiera obrazy narzędzi ukrzyżowania Chrystusa i byłaby używana szczególnie podczas Wielkiego Postu.
Podsumowanie
Wystawa w Kimbell Art Museum jest okazją, by zobaczyć przedmioty, które przez wieki towarzyszyły celebracji liturgicznej w miejscu śmierci i zmartwychwstania Chrystusa. Dla wielu odwiedzających jest to okazja do głębszego zrozumienia symboliki i historii wiary chrześcijańskiej. Jednakże, w świetle niezmiennych zasad teologii katolickiej, należy pamiętać, że prawdziwa moc relikwii i przedmiotów liturgicznych nie polega na ich wartości historycznej czy artystycznej, lecz na związku z Ofiarą Chrystusa na krzyżu i sakramentalnym życiem Kościoła. Bez tego kontekstu stają się one jedynie zabytkami, które choć poruszają, nie prowadzą do prawdziwego uzdrowienia duszy. Tylko w zjednoczeniu z prawdziwą Mszą Świętą i sakramentami, w łasce zbawienia, mogą one pełnić swoją właściwą rolę w życiu wiary.
Za artykułem:
Rare Holy Sepulchre treasures bring Jerusalem’s history to Fort Worth, Texas (ewtnnews.com)
Data artykułu: 21.06.2026
