Portal Tygodnik Powszechny publikuje rozległy wywiad z Maciejem Siembiedą, autorem kryminałów historycznych, nominowanym do Nagrody Nike. Rozmowa kręci się wokół rynku wydawniczego, mechanizmów promocji, różnicy między literaturą „piękną” a „gatunkową”, oraz wokół warsztatu pisarskiego opartego na historycznych szczegółach z Kielecczyzny. Siembieda opowiada o sukcesie „Gołoborza”, odmawia kontynuacji, by nie pisać o gangach kieleckich, i zapowiada nową powieść łączącą świat kielecki ze śląskim. W tle prześwituje wizja śmierci pozbawiona nadziei zbawczej, a literatura traktowana jest jako rozrywka lub terapia, a nie jako posługa Prawdzie.
Faktografia rynku jako obraz upadku porządku społecznego
Przedstawiony przez Siembiedę obraz polskiego rynku wydawniczego – sześćset kryminałów rocznie, okładki wykonywane w dziesięć minut, uzależnienie od liczby obserwujących na mediach społecznościowych, presja na pisanie „gorzej i prościej” – jest dowodem na to, że kultura pozbawiona panowania Chrystusa Króla degeneruje do handlu towarem. Pius XI w encyklice Quas Primas (11 grudnia 1925) nauczał, że „gdy Boga i Jezusa Chrystusa usunięto z praw i z państw, stało się, iż zburzone zostały fundamenty pod tąż władzą”. Rynek opisany przez pisarza to właśnie taka zburzona dziedzina: brak autorytetu krytyki, dyktatura tłumu, redukcja wartości do ceny i sprzedazy. Niemiecki model, chwalony przez Siembiedę, oparty na recenzentach szukających „paraleli, konotacji, kontekstów”, choć lepszy ludzko, nadal pozostaje w sferze naturalistycznej, jeśli nie prowadzi do Verbum Dei. Polska rzeczywistość, gdzie „bibliotekarka w Płocku zdziała więcej niż billboard”, jest obrazem społeczeństwa atomizowanego, w którym verbum żywe zastąpiło głośny marketing, a prawda o czleku uciekła w stronę bestsellerologii.
Faktografia historyczna bez sądu moralnego i teologicznego
Siembieda chwali się zakotwiczeniem fabuł w „autentycznych szczegółach i postaciach historycznych”, opowiada o partyzantce, „Ponurym”, Zakrzewskich, zbrodniach klanowych, mentalności „bliższa ciału koszula”. Jednakże cała ta bogactwo historyczne pozostaje w sferze czysto immanentnej. Autor przyznaje: „w świecie Gołoborza nie ma prześladowań Żydów… cały tamten świat był podszyty antysemityzmem”, a jednocześnie ucieka od sądu o winie czy niewinności konkretnych postaci (np. „Ponurego”), schowując się za frazą: „nie chce mi się wierzyć, żeby Ponury był aż takim antysemitą”. To jest esencją historyzmu potępionego przez Piusa XII w Humani generis (1950): traktowanie historii jako zbioru faktów bez odniesienia do Boga i Prawa Moralnego. Syllabus błędów Piusa IX (1864) potępia twierdzenie, że „nauka Kościoła Katolickiego jest wrogą dobrobytu i interesom społeczeństwa” (pkt 40), a tu historia staje się tylko tłem dla intrygi kryminalnej, a grzech, zbrodnia, zemsta, nienawiść – jedynie elementami fabularnymi, pozbawionymi wagi wiecznej.
Język hedonizmu i naturalizmu jako objaw apostazji kultury
Analiza językowa wywiadu ujawnia całkowite panowanie kategorii psychologicznych i ekonomicznych. Siembieda mówi: „piszę dla przyjemności”, „kręci mnie zbieranie materiału”, „dobrze się bawię”, „czytelnik też się dobrze bawi”. Słowo „zabawa” powtarza się jak mantra. Nawet śmierć jest redukowana do „latynoamerykańskiej fiesty”, do „oswojenia lęku”, a nie do spotkania z Bogiem Sędzią. Pius XI w Quas Primas ostrzegł, że „królestwo to jest przede wszystkim duchowe i odnosi się głównie do rzeczy duchowych”. Język Siembiedy jest językiem Królestwa Szatana – królestwa ciała, przyjemności, sukcesu rynkowego. Brak jakiegokolwiek odniesienia do grzechu, łaski, stanu łaski, sądu ostatecznego. Nawet deklaracja „jako człowiek wierzący” brzmi jak dodatek estetyczny, nie jako fundament bycia. To jest laicyzm w czystej postaci: usunięcie Chrystusa z życia prywatnego i publicznego, o którym pisał Pius XI, zrealizowane w sferze kultury wysokiej.
Redukcja misji pisarza do rzemiosła rynkowego
Siembieda odrzuca rolę proroka lub nauczyciela prawdy. Twierdzi: „piszę dla siebie”, „nie chcę, żeby ograniczał mnie format”, „marketing szeptany” liczy się więcej niż recenzja. To jest odwrócenie hierarchii wartości. Święty Pius X w Pascendi Dominici gregis (1907) demaskował modernistów, którzy redukują wiarę do przeżycia subiektywnego. Pisarz, który nie dba o prawdę obiektywną, a tylko o „dobrą zabawę” własną i czytelnika, staje się handlarzem iluzjami. Quanto Conficiamur Moerore Piusa IX (1863) żałuje nad „zepsuciem obyczajów tak rozszerzającym i promowanym przez bezbożne i obrzydliwe pisma”. Dziś te „pisma” to bestsellery kryminalne, które zamiast prowadzić do Boga, zagłębiają w mrok ludzkich grzechów bez oferowania lekarstwa – Krwi Chrystusa. Siembieda dumni się, że jego czytelnicy to „osoby oczytane, wykształcone, dojrzałe”, ale ta elita intelektualna, pozbawiona wiary integralnej, pada w pułapkę sapientia saeculi huius (mądrości tego świata), którą Paweł Apostoł nazywa głupstwem przed Bogiem (1 Kor 1, 20).
Teologiczna próżnia narracji o śmierci i cierpieniu
Najbardziej bolesnym punktem wywiadu jest wątek śmierci. Siembieda cytuje Senekę: „nie śmierci się boimy, ale myśli o śmierci”, i dąży do „zakolegowania się ze śmiercią” przez kolor, fiestę, latawce. To jest stoicyzm uboższy od chrześcijańskiej nadziei. Katolicka teologia uczy, że śmierć jest karą za grzech (Rz 6, 23), ale w Chrystusie stała się bramą do życia wiecznego. „Nie skazitelnym złotem albo srebrem jesteście wykupieni… ale drogą krwią jako baranka niezmazanego i niepokalanego Chrystusa” (1 P 1, 18-19) – przypomina Pius XI w Quas Primas. Siembieda milczy o Mszy Świętej, o sakramencie bolesnych, o modlitwie o uspokojenie. Jego „wierzący” dodatek: „może nie ma co się śmierci aż tak bać” to puste życzenie, pozbawione mocy sakramentalnej. Bez Najświętszej Ofiary i sakramentu pokuty śmierć pozostaje rex tremendae majestatis (król strasznej majestati), a nie „kolegą”. Literatura, która nie wskazuje na Krzyż, jest kłamstwem wobec czytelnika.
Objaw systemowy: Tygodnik Powszechny jako głos neo-kościoła
Fakt, że taki wywiad pojawia się w „Tygodniku Powszechnym” – organie posoborowej struktury okupującej Watykan, finansowanej z Funduszu Promocji Kultury przez ministerstwo kultury państwa, które odrzuciło panowanie Chrystusa Króla – nie jest przypadkowy. To jest realizacja programu laicyzmu: kultura jako dziedzina autonomiczna od Boga. Pius XI w Quas Primas postawił jasno: „niech więc nie odmawiają władcy państw publicznej czci i posłuszeństwa królującemu Chrystusowi”. Polska kultura oficjalna, reprezentowana przez ten wywiad, czci Króla Bestsellerów, Króla Marketingu, Króla Rozrywki. Siembieda, mimo talentu opowiadacza i wiarygodności historycznej, staje się niewolnym propagatorem tego porządku. Jego odrzucenie kontynuacji „Gołoborza” z powodu realnych zagrożeń gangów kieleckich („ja nie chcę o tym pisać… chcą, żeby głosić ich legendę”) jest aktem rozsądku naturalnego, ale też dowodem, że pisarz bez wiary integralnej nie jest w stanie zmierzyć się z złem w jego istotnej, duchowej wymiarze. Ucieka w bezpieczne historyczne fikcje.
Prawdziwa kultura tylko w Królestwie Chrystusa
Jedynym ratunkiem dla polskiej literatury i kultury jest powrót do Regnum Christi. Tylko tam, gdzie Msza Święta Trydencka jest centrum życia, gdzie sakramenty działają ex opere operato, gdzie biskupi posiadają ważne sakramenta święceń, tam rodzi się sztuka prowadząca do Boga. Wszystko inne – i tak „Gołoborze”, i tak „Upiór”, i cała masa kryminałów – to vanitas vanitatum, jeśli nie służy chwale Bożej i zbawieniu dusz. Siembieda ma prawo pisać, co chce, ale „Tygodnik Powszechny” ma obowiązek – jako medium twierdzące katolickie – ostrzegać, że kultura bez Chrystusa Króla to kultura śmierci. Milczenie o tym w wywiadzie to milczenie o najważniejszej prawdzie. „Non est aliud nomen sub caelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvari” (Dz 4, 12 – nie ma innego imienia pod niebem danego ludziom, w którym mamy zbawienie). Literatura, która o tym imieniu milczy, jest głośną ciszą.
Za artykułem:
Maciej Siembieda: Bibliotekarka w Płocku zdziała więcej niż billboard (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 25.08.2026
