Portal Tygodnik Powszechny (3 lutego 2026) przedstawia postać Feliksa Marii Davídka jako „kościelnego partyzanta”, gloryfikując jego działania polegające na potajemnym wyświęcaniu żonatych mężczyzn oraz kobiet w czasach komunistycznych prześladowań w Czechosłowacji. Artykuł sugeruje rzekomy „problem” Watykanu z oceną tej spuścizny, pomijając całkowicie dogmatyczną i kanoniczną ocenę tych praktyk.
Fałszywa narracja heroizmu a rzeczywistość kanoniczna
Autorzy posługują się językiem rewolucyjnej romantyki, nazywając Davídka „twórcą podziemnego kościoła” i porównując jego działania do „kościelnego partyzanta”. Tymczasem Codex Iuris Canonici z 1917 r. w kan. 953 jednoznacznie stwierdza: „Święcenia ważnie udziela tylko biskup konsekrowany w sposób prawowity, mający jurysdykcję od Biskupa Rzymskiego”. Jakiekolwiek święcenia bez mandatu Stolicy Apostolskiej stanowią ciężkie nadużycie kanoniczne, niezależnie od okoliczności historycznych.
Artykuł przemilcza kluczowy fakt, że już w 1947 r. Pius XII w encyklice Mediator Dei potępił samowolę liturgiczną jako „ciężkie przestępstwo”: „Nikt, choćby nawet był kapłanem, nie może według własnego uznania dodawać, ujmować lub zmieniać czegokolwiek w liturgii” (pkt 58). Praktyki Davídka – odprawianie Mszy na pryczy z „okruchów chleba i rodzynek” – stanowią rażące pogwałcenie przepisów dotyczących materii sakramentalnej (kan. 814 §1).
Teologiczny absurd „kapłaństwa kobiet”
Chwalenie wyświęcania kobiet przez Davídka uderza w samą istotę kapłaństwa katolickiego. Sobór Trydencki w sesji XXIII (1543-1563) zdefiniował dogmatycznie: „Jeśliby ktoś twierdził, że w Kościele katolickim nie ma hierarchii ustanowionej z rozporządzenia Bożego, która składa się z biskupów, prezbiterów i diakonów – niech będzie wyklęty” (kan. 6). Wiara katolicka wyklucza możliwość ważnego święcenia kobiet, co potwierdził Pius XII w konstytucji apostolskiej Sacramentum Ordinis (1947), określając materię i formę sakramentu.
Autorzy próbują relatywizować te prawdy, pisząc o „problemie” Watykanu z oceną „święceń” Javorovej. Tymczasem Kongregacja Nauki Wiary w dokumencie Inter Insigniores (1976) – opartym na dwóch tysiącletniej Tradycji – stwierdza niezmiennie: „Kościół nie uważa siebie za upoważniony do dopuszczenia kobiet do święceń kapłańskich”.
Demontaż celibatu jako przejaw modernizmu
Chwalenie praktyki wyświęcania żonatych mężczyzn stanowi atak na dyscyplinę celibatu, która – jak przypomina Pius XII w encyklice Sacra Virginitas (1954) – wywodzi się z „naśladowania czystości Chrystusa” i ma charakter „nadprzyrodzonego heroizmu”. Kanon 132 §1 jednoznacznie stwierdza: „Klericy są zobowiązani do zachowania doskonałej wstrzemięźliwości, tak iż grzeszą ci, którzy się oddają nieczystości”.
Artykuł przedstawia tę kwestię jako techniczny „problem” administracyjny, podczas gdy mamy do czynienia z fundamentalnym odejściem od katolickiej koncepcji kapłaństwa. Jak zauważył św. Alfons Liguori w Theologia Moralis: „Kapłan bez czystości staje się narzędziem nie łaski, lecz zgorszenia”.
Rewolucyjna mentalność versus hierarchiczna struktura Kościoła
Cała narracja artykułu zdradza modernistyczną mentalność, przeciwstawiającą się katolickiej zasadzie sentire cum Ecclesia. Chwalenie „równoległych struktur kościelnych” stanowi zaprzeczenie nauki Piusa XII z encykliki Mystici Corporis (1943): „Nie mogą być żywymi członkami Kościoła ci, którzy nie są posłuszni jego widzialnej Głowie i nie utrzymują z Nim i z członkami łączności w widzialny sposób” (pkt 22).
Działalność Davídka nie była heroizmem, lecz przejawem duchowej pychy i nieposłuszeństwa. Jak przypomina św. Tomasz z Akwinu w Summa Theologica (II-II, q. 104, a. 5): „Posłuszeństwo jest największą z cnót moralnych, ponieważ poświęca wolę człowieka Bogu”. W sytuacji prześladowań prawdziwym bohaterstwem byłoby trwanie przy prawowitej hierarchii, nawet za cenę męczeństwa.
Posoborowie jako gleba dla rewizjonizmu doktrynalnego
Fakt, że artykuł ukazał się w 2026 r. – niemal 40 lat po śmierci Davídka – pokazuje głębokie zakorzenienie modernistycznych tendencji w tzw. środowiskach katolickich. Jak przewidywał św. Pius X w encyklice Pascendi (1907): „Moderniści będą usiłowali przedstawić każde odstępstwo od Tradycji jako przejaw 'ducha czasu'” (pkt 39).
Przedstawianie „kościelnych struktur równoległych” jako pozytywnego zjawiska stanowi zaprzeczenie fundamentalnej zasady św. Cypriana z Kartaginy: „Poza Kościołem nie ma zbawienia” (List 73, 21). W rzeczywistości działania Davídka przypominają herezję donatystów, którzy w IV wieku tworzyli „czysty Kościół” w opozycji do hierarchii.
Prawdziwy heroizm w czasach prześladowań pokazali święci biskupi tacy jak Józef Sebastian Pelczar czy Zygmunt Szczęsny Feliński, którzy – zachowując pełną komunię ze Stolicą Piotrową – nieśli wiernym nienaruszone depozyt wiary. Ich przykład stanowi wieczne potwierdzenie słów Chrystusa: „Bramy piekielne nie przemogą Kościoła” (Mt 16,18 Wlg).
Za artykułem:
Kościelny partyzant, czyli kim był biskup Felix Maria Davídek (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 03.02.2026
