Portal Tygodnik Powszechny (28 kwietnia 2026) prezentuje zapis rozmowy Łukasza Lamży z Jackiem Dukajem, poświęconej relacji człowiek–maszyna, utracie podmiotowości oraz tzw. Osobliwości Technologicznej. Dukaj, operując kategoriami futurologicznymi, snuje wizje świata, w którym sztuczna inteligencja staje się podmiotem prawnym i ekonomicznym, a człowiek zostaje zredukowany do roli „trybika” w bezosobowym systemie algorytmów. Rozmowa dotyka kwestii „rozpuszczenia się” ludzkiego „ja” w sieciach neuronowych i interfejsach mózg-komputer, sugerując, że granica między podmiotem a przedmiotem jest jedynie kulturowym złudzeniem, które wschodnie systemy filozoficzne (buddyzm, hinduizm) dawno już przekroczyły.
Tekst ten stanowi klasyczny manifest technokratycznego naturalizmu, który w sposób bezczelny ignoruje nadprzyrodzoną godność osoby ludzkiej oraz jej wieczne przeznaczenie, serwując czytelnikowi neopogańską wizję przyszłości bez Boga Stwórcy.
Redukcja człowieka do „biologicznego procesu” – błąd naturalistyczny
Na poziomie faktograficznym i językowym, wywiad Lamży z Dukajem operuje terminologią, która automatycznie dehumanizuje człowieka. Używanie sformułowań takich jak „funkcjonalista”, „trybik w maszynie”, czy twierdzenie, że „Twój mózg to ty”, jest niczym innym jak promocją materializmu monistycznego. Dukaj stwierdza wprost, że nie ma różnicy, czy operacje symboliczne przeprowadzane są w „biologicznym mózgu, czy w nieorganicznym komputerze”. Jest to błąd materializmu, który Święty Pius X potępił w dekrecie Lamentabili sane exitu (plik Lamentabili sane exitu), wskazując na błędy redukujące Objawienie do procesów psychologicznych. Jeśli człowiek jest tylko mózgiem, to nie posiada duchowej duszy, nie ma grzechu pierworodnego i nie ma potrzeby Odkupienia.
Z perspektywy integralnej wiary katolickiej, człowiek jest jednością ciała i duszy duchowej, stworzoną na obraz i podobieństwo Boże. „I stworzył Bóg człowieka na obraz swój, na obraz Boży go stworzył” (Rdz 1,27 Wlg). Redukcja człowieka do „procesu naturalnego” jest herezją przeciwko wierze w stworzenie. Dukaj, sugerując, że systemy bezosobowe są tożsame z ludzkim doświadczaniem, popada w błąd 3 z Syllabusa Błędów Piusa IX: „Ludzki rozum, bez żadnego odniesienia do Boga, jest jedynym sędzią prawdy i fałszu” (plik The Syllabus Of Errors). Jeśli nie ma duszy, to etyka jest tylko „funkcją systemu”, co prowadzi do zniesienia prawa naturalnego.
Osobliwość Technologiczna jako fałszywy mesjasz
Poziom teologiczny ujawnia najcięższe błędy. Dukaj i Lamża snują wizję „Technologicznej Osobliwości” – momentu, w którym AI samoulepsza się poza kontrolą człowieka. Jest to czysto świecka, neopogańska eschatologia. Zamiast oczekiwać powtórnego przyjścia Chrystusa Króla, któremu „dana jest wszelka władza na niebie i na ziemi” (Quas Primas, plik), autorzy wywiadu czekają na „nowe ja” w postaci krzemowych procesorów.
Pius XI w encyklice Quas Primas nauczał: „Chrystus Jezus dany jest ludziom jako Odkupiciel, w którym pokładać mają nadzieję, ale zarazem jest On prawodawcą, któremu ludzie winni posłuszeństwo”. Tymczasem Dukaj sugeruje, że to algorytm powinien dyktować warunki życia, a człowiek ma się „pogodzić” z rolą niewolnika struktury. To jest dokładnie to, przed czym ostrzegał Pius XI: „zeświecczenie czasów obecnych, tzw. laicyzm”. Jeśli AI staje się „podmiotem”, to człowiek staje się niewolnikiem stworzonej przez siebie technologii, co jest skutkiem grzechu – panowania stworzenia nad stworzeniem, zamiast Boga nad wszystkim.
Symptomatyczna apostazja tuby posoborowej
Na poziomie symptomatycznym, artykuł ten jest kolejnym dowodem na duchowe bankructwo struktur okupujących Watykan. Portal Tygodnik Powszechny, będący tubą propagandową „neo kościoła”, promuje wizje całkowicie sprzeczne z katolicyzmem. Zamiast pisać o konieczności nawrócenia i pokuty w obliczu nadchodzących kar Bożych, serwuje się czytelnikom „scenariusz ostateczny” technologiczny, w którym „nie ma dwóch aktów woli”, a jedynie „ocean przeżyć”.
To jest dokładnie ta „teologiczna zgnilizna”, o której mowa w wytycznych dla AI. Artykuł przemilcza istnienie łaski uświęcającej, sakramentów i nieomylnego Magisterium. Sugeruje, że „buddyzm” lub „hindusizm” mają rację co do nieistnienia „ja”. Jest to realizacja błędu 16 z Syllabusa: „Człowiek może, w obserwowaniu jakiejkolwiek religii, znaleźć drogę zbawienia wiecznego” (plik The Syllabus Of Errors). Prawda jest inna: „Poza Kościołem nie ma zbawienia” (Pius IX, Quanto Conficiamur Moerore, plik). Twierdzenie Dukaja, że „w kulturze Wschodu nie istnieje taka twarda granica między ludzkim a nieludzkim”, jest jawną propagandą indyferentyzmu religijnego.
W obronie prawdziwego „Ja” – obraz Boży
W kontrze do tych błędów, należy stanowczo ogłosić prawdę katolicką. Człowiek posiada nieśmiertelną duszę, która nie może być „rozpuszczona” w żadnej sieci czy algorytmie. „Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale żywych; wszyscy bowiem żyją dla Niego” (Łk 20,38 Wlg). Nawet jeśli „systemy bezosobowe” przejmą ekonomię, to człowiek jako jednostka przed Bogiem pozostaje niezbywalny i odpowiedzialny za swoje czyny.
Prawdziwym Królem, który ma panować nad technologią, jest Chrystus Pan. „Jego panowanie, jak już wspomnieliśmy, obejmuje wszystkich ludzi” (Quas Primas). Nie „Osobliwość Technologiczna”, ale Królestwo Chrystusa jest ostateczną granicą dziejów. Każda próba zbudowania „nowego raju” bez Boga, czy to w postaci AI, czy systemów totalitarnych, jest budowaniem na piasku. „Domniemany postęp nauk wymaga reformy pojęcia nauki chrześcijańskiej o Bogu, stworzeniu, Objawieniu, Osobie Słowa Wcielonego i o Odkupieniu” – głosi błąd 64 z Lamentabili sane exitu, który Dukaj i jemu podobni starają się wcielić w życie poprzez swoje futurologiczne mrzonki.
Wierni katoliccy powinni unikać tego typu literatury jako trucizny duchowej, która przygotowuje umysły na przyjęcie Antychrysta, redukując człowieka do roli „mięsa” dla maszyn i promując buddyjską nirwanę jako cel ewolucji.
Za artykułem:
Jacek Dukaj: „Chcesz zamknąć AI w pokoju? Powodzenia!” (tygodnikpowszechny.pl)
Data artykułu: 28.04.2026
